
局米旁大师教言集MP269说原识光明义,随胜持明传承教.金刚藏
24-2-1a
说原识光明义,随胜持明传承教.金刚藏
༄༅། །ཨཱདྱཙིཏྟཱཙྪསྱཱརྠཛིནབེདྱཱབྷརཱཡནྱཱནཱཾཏཱིརྠཾམིཐོཾབྷཱ་ཥིཏབཛྲགརྦྷནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ལུང་བཞིན་བརྗོད་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文
局米旁大师教言集MP269说原识光明义,随胜持明传承教.金刚藏
24-2-1a
说原识光明义,随胜持明传承教.金刚藏
༄༅། །ཨཱདྱཙིཏྟཱཙྪསྱཱརྠཛིནབེདྱཱབྷརཱཡནྱཱནཱཾཏཱིརྠཾམིཐོཾབྷཱ་ཥིཏབཛྲགརྦྷནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ལུང་བཞིན་བརྗོད་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།
译文：
顶礼！《本觉光明义如胜者持明传承之教言所说金刚藏》在此供奉。


 །
24-2-1b
ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། བླ་མ་མཆོག་དང་ཡི་དམ་ལྷག་པའི་ལྷ། །འཇམ་པའི་དཔལ་གྱུར་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་སྐུ། །རིག་སྟོང་གཉུག་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་། །དབྱེར་མེད་རང་ངོ་ཤེས་པས་ཕྱག་གིས་འདུད། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཆོས་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་ལྟ་བ་
24-2-2a
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དགོངས་པ་ནི། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་ཅིང་། ཟབ་མོ་འབྲས་བུ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཐར་ཐུག་ནི། མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས། སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཐུག་པས། འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཁས་པ་ངེས་དོན་གཟིགས་པ་དག་གིས་ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་བཤད་པ་ལས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའམ། ཡང་ན་ཐོས་བསམ་
24-2-2b
སྦྱངས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་ལ་རང་བྱན་ཚུད་པའི་བླ་མ་མན་ངག་གི་ཉམས་མྱོང་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཉིད་ལེགས་པར་ངོ་སྤྲད་པ་བཞིན་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་པའི་གནད་ལས་མི་ཉམས་པར་གྱུར་ལ། གཞན་དུ་མང་མང་ལེགས་ལེགས་འདྲ་བའི་དཔྱད་པ་སྐམ་པོས་ཟབ་དོན་སྤངས་ནས་ཆོས་ལྟར་སྣང་བ་ཟོངས་སུ་བྲིམ་ནས་དུས་མཐའི་བསོད་དམན་བློ་ཆུང་རྣམས་ལོག་ལམ་ལ་འཁྲིད་པ་མང་དུ་འབྱུང་བར་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར། སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་ཟབ་མོས་རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་འཚོལ་དགོས་ཀྱི། རྟོག་གེ་ཟོལ་མས་སྨྲ་བ་གང་བྱུང་ལ་འཇུག་རུང་མིན་ཡང་། དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མི་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཞན། བསོད་ནམས་དང་སྐལ་བ་ནི་ཆུང་། དོན་དམ་གཟིགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཉུང་། རྟོག་བཟོ་གང་བྱུང་དུ་སྨྲ་བ་ནི་མང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བློས་བསླད་ནས་ཚོང་དུས་འོ་མ་བཞིན་དུ་ཇེ་ཞན་ལ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་ཉམས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ལྟར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཆེས་མང་ཡང་། དེ་སུས་ཤེས་མཁན་ནི་དཀོན། ཟབ་དོན་རྣམས་ཚོགས་བསགས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་ཕལ་པས་གོ་ཡང་མི་ནུས། ཆེད་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་བརྟག་ཅིང་གཞིག་ནས་གོ་བ་ལེན་
24-2-3a
མཁན་ཡང་ཉུང་། ཚུར་མཐོང་རྟོག་གེ་ཐ་མལ་པའི་བློ་ལ་ཤར་ཚུལ་རྣམས་ཕུག་ཟབ་དོན་དང་འགལ་ཡང་། ཕྲལ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཁྱི་དང་གློ་བ་འཕྲད་པ་ལྟར་དྭང་དུ་ལེན་ཅིང་ཟབ་དོན་ཤེས་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་འདོར་བའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་དཔག་པར་དཀའ་ལ། ཤེས་ན་དོན་ཆེ་བའི་ལམ་གནད་རྣམས་ལ་ཡིད་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་འདི་འདྲ་འབྲི་བ་ལ་དགོས་པ་ཆེར་མ་མཐོང་མོད། དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་གང་ཟག་རེ་ཟུང་ལ་ཅུང་ཟད་ཕན་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་བསམ་པ་བཟང་པོས་ཤིན་ཏུ་གོ་དཀའ་བའི་ཟབ་དོན་རྣམས། བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་དང་ཟབ་མོའི་ལུང་རྣམས་ཀྱི་དྲིན་ལས་ཅུང་ཟད་རང་བློར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མདོ་འགགས་ཉུང་ཤས་ཞིག་བརྗོད་པ་ལ། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེའི་ངང་ནས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤར་ཞིང་། ཤར་དུས་ཉིད་ན་དེ་ལ་གནས་བཞིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཅིག་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文
24-2-1b
顶礼上师文殊师利！至尊上师与殊胜本尊，文殊菩萨化身金刚藏，觉空本性大乐之境界，认知无别自性我顶礼。关于如来不可思议之密语，为十方三世一切所化众生根据各自根器、权能和意乐，宣说了无量大小乘法门，所有这些要点都可归纳为因乘和果乘两类。因乘波罗蜜多道见解中的最高境界，即般若波罗蜜多的意趣是：远离一切戏论边际的法界具足一切殊胜相的空性，为各自内证所知，这是其究竟；而深奥的果乘密续一切意趣的究竟则如《总义经》所说："心之坛城自性光明，是密咒的真实义。"因此，这两者的义理通过闻思修广大圆满的智者们通达了义之见解，通过经教和正理如法解说而生起确信；或者，即使不具备闻思修炼的大智慧，但若有自然掌握心性智慧要点的上师，具有口诀实修经验，能够善巧指认心性，并因此生起信心的瑜伽士们，他们不会偏离教法的精髓。
24-2-2b
相反，其他那些以干枯的分析抛弃深义，散布似是而非的教法，引导末法时期福薄智浅者走上邪道的情况，正如经续中所预言的那样多有发生。具福德者应以四依法则和深邃智慧寻求佛陀持明传承的甚深意趣，而不应随意接受伪辩论者的任何言论。然而，由于时代的影响，人们智慧和精进都已衰退，福德和机缘都已减少，能洞见究竟义理的善知识也变得稀少，而随意妄说的人却很多。佛法也被私见污染，如同市场上的牛奶般日渐稀薄，在教法衰败的时期，似是而非的伪法大量涌现，但能辨识这一点的人却很少。深奥的义理只有积累了极大福德资粮的人才能理解，普通人难以理解；专心致力研究探索以获取理解的人也很少。虽然凡夫辩论者的普通思维方式与深义相违，但他们却常常轻易地接受眼前之见，如同狗遇到了肺一样，而舍弃真正的深义，认为难以理解。
24-2-3a
在这样的时代，极为深奥难测却又知之极为有益的修行要点很少有人能够领会，因此撰写这样的文章似乎没有太大意义。然而，我想在末法时期或许能对一两个人有些微帮助，因此以良好发心将这些极难理解的深义，依靠诸位尊贵上师和深奥经典的恩德，将自己心中稍有明晰的要点简要阐述如下：本初基础的光明，原始的实相，是一切法的究竟法性。从这种状态中显现出轮回和涅槃的一切现象，而在显现的当下，除了安住于其中之外，不存在任何其他法。


 །འདི་མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཟེར། མཐར་ཐུག་སྒྲིབ་པ་གློ་བུར་བ་བག་ཆགས་བཅས་དག་པའི་ཚེ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་འགོག་བདེན་མཐར་ཐུག་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །གཞི་དེ་ལ་འཁྲུལ་གྲོལ་གཉིས་མེད་དེ་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །
24-2-3b
གཞི་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཀ་དག་དང་། སྟོང་རྐྱང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མིན་པར་རང་གསལ་རིས་མེད་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐད་ལ་གཞིར་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་སུ། སྤྲོས་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་མ་ཅིར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། རང་མདངས་གསལ་བའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་གཉུག་མའི་སེམས་དང་། གཉུག་མའི་ཡིད་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་དོན་དམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་དོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟེར་ཀྱང་དབྱིངས་སྟོང་རྐྱང་ཞིག་ལ་མི་གོ་བར། འོད་གསལ་བ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། རང་བྱུང་ཡེ་
24-2-4a
ཤེས་ཟེར་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་འདུས་བྱས་མཚན་མ་ཅན་ཞིག་ལ་མི་གོ་བར་རང་བཞིན་གསལ་ཡང་འདུས་བྱས་སུ་གདགས་པའི་མཚན་མ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་གོ་དགོས། རྫོགས་ཆེན་སེམས་སྡེ་སོགས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་དང་། ཀློང་སྡེ་སོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་དང་། མན་ངག་སྡེར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་དང་། སྔགས་རྒྱུད་ཕལ་མོ་ཆེར་གཉུག་མའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་དགོས་པའི་དབང་གིས་མིང་ཐ་དད་ཀྱང་། གོ་རྒྱུའི་དོན་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་གདོད་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས། སྣང་གསུམ་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་འགྱུར་བས་མ་བསྐྱེད་པར་རང་བཞིན་བབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། འཕོ་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ངོ་མ་འཕྲོད་ཀྱི་བར་དུ། ཡུལ་ཅན་འདུས་བྱས་ཀྱི་བློ་ཞིག་དང་། ཡུལ་སྟོང་རྐྱང་དངོས་མེད་ཞིག་དང་། འདུས་བྱས་འགྱུར་བདེ་ཞིག་དང་། དེ་བཞིན་གསལ་གསལ་ཞིག་དང་། ཅི་ལའང་མི་རྟོག་པ་ཞིག་གི་མཚན་མར་བློ་ཡིས་བརྟག་ཅིང་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་དོན་ལ་
24-2-4b
ཕྱོགས་སུའང་མི་ཕྱིན་པས་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱི། རྣ་བ རྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་མེད་པའི་དཔྱད་པ་སྐམ་པོ་ནི་གནས་འདི་ལ་དམུས་ལོང་གི་ཉི་མ་པ་ལྟ་བ་དང་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文
这是究竟解脱之处，因此称为实相究竟法身。当最终清净暂时障碍及其习气时，即为最高乘的究竟灭谛，具足二种清净，称为自性身。在此基础上，迷乱与解脱无二，是为大平等性。
24-2-3b
此基础从无任何戏论的角度称为本初清净；并非仅是如虚空般空无一物，而是自明无偏，无局限、无偏颇，自然成就，是轮回涅槃一切显相的源泉，故称为遍及众生的大悲。大圆满续部术语中称之为"具足三种基础智慧"。同样，在诸经续中，从远离一切戏论相、无任何执著相的角度称为法界、空性；从自性光明的角度称为自生智慧；因为在一切方面永不改变，故称为本觉心、本觉意、自性光明心、心金刚、遍虚空之虚空金刚等诸多名称。然而，这一切都是法界与智慧无二的心性法界或实相究竟金刚般的菩提心，除此之外并无其他不同的实体。因此，当说"法界"时，不应理解为仅是空无，而应理解为与光明不可分离的具一切殊胜相的空性。说"自生智慧"时，
24-2-4a
不应理解为由对境与有境对立划分的了悟空性的有境心识，这种心识是有为相的；而应理解为虽然自性明显，却无丝毫可归类为有为法的特征。大圆满心部等称之为"菩提心"，界部等称之为"法界"，窍诀部称之为"自生智慧"，般若经中称之为"法界"，大多数密续中称之为"本觉心"等，这些根据需要有不同名称，但其所指的实质内涵是觉空双运，所表诠的义智即一切法的实相，因此称为本初俱生智慧。由于它并非由三种显现转变的习气所生，而是自然本然的法性，故称为远离一切迁变刺痛的大乐。然而，在尚未认识此义智之前，无论是将其执著为有境的有为心识、或仅是空无的无实体、或有为的变化乐、或单纯的明晰感、或不思维任何事物的特征，这些以心识推测和执著的一切，在了义上都不得要领，因此需要依靠殊胜上师的口诀。
24-2-4b
没有耳传的口诀，干枯的分析就如同盲人观看太阳一般。


 །དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་དབྱིངས་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་གཡོ་མི་སྲིད་བཞིན་དུ། གནས་ལུགས་དེ་ལས་རྩལ་སྣང་དུ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་རུང་སྟེ། མ་རྟོགས་འཁོར་བའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་ནས། ཆོས་ཅན་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་ཆོས་ཅན་དུ་སྣང་ཞིང་མི་མཉམ་པའི་སྣང་བ་བདག་གཞན་བཟང་ངན་བདེ་སྡུག་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་པ་མུ་མེད་པར་སྣང་། རྟོགས་པ་མྱང་འདས་སམ་རྣམ་བྱང་གི་དུས་ན། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་བབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ལས་མ་འདས་པར་རྟོགས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་། ཆོས་དབྱིངས་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་རྣམ་གྲོལ་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པར་འཆར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་འབེབ། འདི་ཆོས་
24-2-5a
ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་བསླུ་བ་མེད་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ངོར་སེམས་ཅན་མ་དག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དག་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་སྣང་ཞིང་ཐ་དད་པར་སྣང་ལ། སྣང་བ་དེའི་ངོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་མོད་ཀྱི། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བློས་གཞལ་བ་དེས་གཉིས་མེད་དག་པའི་བློ་ལ་གནོད་མི་ནུས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་ན། རྟོགས་པ་དེའི་ངོར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་རང་མཚན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་དེ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་འཆར་རོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མ་རྟོགས་པར་སེམས་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ན། ཚོགས་བརྒྱད་ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མི་སྣང་བས་དེ་ལྟ་བུས་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་མགོ་ཙམ་ཡང་ཤེས་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་ཕྱིར་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གནས་ལུགས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དེ། རྒྱུད་ཀྱི་
24-2-5b
རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་དོན་འདི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ། གདོད་མ་གཞིའི་གནས་ལུགས། ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་ཆེན་པོ། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སེམས་ཞིག་དང་རིགས་པས་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་སྟོང་རྐྱང་དངོས་མེད་ཞིག་འདི་ལ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའམ་གདོད་མ་གཞིའི་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་འདི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ། ལྟ་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བའང་འདི་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་དེ་ལས། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ནི། མ་བྱས་པ། མ་བཅོས་པ། མ་བསླད་པ། མི་འགྱུར་བ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ། འདུས་མ་བྱས་པ། གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་
24-2-6a
ཆོས་ཉིད། སྟོང་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཅན། རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文
从这样的基础法界大光明中，虽然三时中不可能动摇，但从实相中可以显现为轮回与涅槃二者的显相。在未觉悟轮回时期，由于未认识法性平等性，所以现象界中能取所取的各种显现作为现象显现，不平等的显现如自他、善恶、乐苦、轮回涅槃等无尽形相显现。在证悟涅槃或清净的时期，由于了悟法性自然本性的实相，就会了知现象界的一切显现并未超出此范围，虽然各种形相显现，但当了悟法界光明如是一味，无二法的特征时，一切法显现为本初解脱、成佛的自性。因此，若从了悟法性自然清净的实相角度来看，一切显现都以自性本来清净成佛之见解来确定。这是由法性理证所成立的，因此不迷乱、不欺诳，称为正确见解。
24-2-5a
在二元显现者的眼中，不清净的众生与清净的佛陀不显为一体而显为差别，在那种显现中，也没有人主张所有众生都是佛。但是，二元显现的迷乱心识所测量的无法损害非二元清净的智慧。当瑜伽士们了悟心性法界时，在那种了悟中，八识集合的自相毫不存在，意识本身显现为智慧，一切法也同样显现为自性清净。在未证悟心性法界大圆满之前，当将心作为修行道时，由于八识以平常方式执取而不显现法性，因此这样的方式无法了知心性光明无为法究竟在何处，甚至无法知道其线索。因此，从清净一切障碍垢染及其习气的诸佛智慧角度而言，在实相中一切法皆已现前成佛，如《续王金刚萨埵幻化网》所说："佛陀不能获得除佛性之外的任何法。"
24-2-5b
如此，所谓"心性光明大圆满"之名所指示的意义是：心性法界自生智慧，不异于法界，本初基础的实相，双运大平等性，因为三时不变异故为大无为法，而非有为无常刹那心识或仅仅被理性否定而遮遣的空无实体，这些都没有出现的可能性。因此，基础大圆满或本初基础光明双运大无为，既是一切法的究竟实相，也是通过见解所应了悟的。《离戏大明义续》中说："觉性无实自清净大遍通，由此显现轮回涅槃一切，故为基住智慧。"其本性是：未造作、未加工、未污染、不变异、自性清净、无为、光明大智慧、如虚空的
24-2-6a
法性、空性金刚现象、觉性无实自清净大遍通。
;


 །ཞེས་དང་། རིག་པ་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ངེས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ། །འགྱུར་བ་མེད་དང་འདུས་མ་བྱས། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་བརྗོད་ན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་བཤད། །ཅེས་དང་། གཞི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། སྔར་ཡང་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་ཡང་མ་འཁྲུལ། ཕྱིས་ཀྱང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དག་དོན་གྱི་གཞི་མ་ནི། རིག་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་ཏེ། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ། གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ། སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལོག་པའོ། །ཞེས་དང་། གཞི་དེའི་མཚོན་དཔེ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། སྟོང་ལ་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། དྲི་མ་མེད་པ་མན་ཤེལ་ལྟ་བུ། འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ། བྱིན་རླབས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ནོར་བུ་ལྟ་བུ། གསལ་བ་མི་འགག་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་སོགས་གསུངས་ཤིང་། མ་རིག་པ་དང་བེམ་པོ་ལས་ལོག་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་རིག་པའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པས་རང་བྱུང་ངོ་། །
24-2-6b
གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན་ཏེ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྣང་བའི་གཞིའོ། །ཞེས་དང་། གཞི་དེ་ལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུ་དང་། ཆོས་སྐུ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་བརྗོད་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ། ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། རང་བཞིན་ལོངས་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་མ་འགག་པར་གནས་པས་གཞི་གནས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་མོ། །ཞེས་དང་། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀ་ནས་དག་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་དང་། ལྟ་བའི་གོལ་ས་བཅད་པ་བསྟན་པ་ནི། །རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གོལ་ས་ཆོད། །སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོའི་གོལ་ས་ཆོད། །གསལ་བར་འདུག་པས་སྟོང་པའི་གོལ་ས་ཆོད། །ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གོལ་ས་བཅད་པ་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །ཕྱི་རུ་ཡུལ་ལྔ་སྤྱོད་པའི་བདག་པོ་བྱེད། །ནང་དུ་དེ་ལ་བཟུང་བའི་ཉོན་མོངས་ཡིད། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རང་གི་རིག་པ་དག་གི་རྩལ་ཡིན་ཏེ། །འཛིན་
24-2-7a
མེད་གསལ་བའི་རིག་པ་དེ་ཉིད་ནི། །རིག་པར་འགྱུས་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྫས་མེད་དེ། །ཕྱི་རུ་ཡུལ་ལ་སྤྱད་ཀྱང་མ་བཟུང་ན། །ལྟ་བ་ཟང་ཐལ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ལས་ལྡོག །ཞེས་སོགས་ཡིད་དང་འཇུག་ཤེས་ལས་ལྡོག་ཚུལ་དང་། ཚོགས་བདུན་དག་ལ་རྟོག་པ་མི་གསོག་ན། །སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་དེ་ལས་ལྡོག །ཞེས་སོགས་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ཚོགས་བརྒྱད་དག་པས་དེ་ལྟར་ལྡོག །ཞེས་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། སྣ་ཚོགས་གསོག་པའི་ཀུན་གཞི་དང་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་ནི། གཞི་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ངོ་མ་ཤེས་པས། རིག་པའི་རྩལ་གྱིས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་ཚོགས་བརྒྱད་འཆར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་དང་། རིག་པ་འགྱུ་བའི་རྩལ་དེ་རླུང་གི་འགྱུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文
又说："觉性明空不二遍通。"又说："在了义续部及一切经教中，若说不变、无为、金刚般的词语，是指自生大智慧。"又说："基础不变，本来成佛，即是薄伽梵大金刚持，过去未曾迷乱，现在也不迷乱，未来也不可能迷乱。"又说："真实义的基础母，从仅有觉性相同的八识中解脱：因无增减而从阿赖耶识中解脱；因无能取所取而从意识中解脱；因无生灭而从五根识中解脱并超越。"又说，在描述这基础的比喻时："空遍如虚空，无垢如水晶，不变如金刚，因生一切加持故如如意宝，明光不灭如日精华"等。背离无明与物质，安住于真实知识本性即是觉性。超越因缘故称自生。
24-2-6b
非暂时生起，而是本来存在的觉性自性之智慧。轮涅一切皆从此显现的基础。"又说，关于基础有自然成就的佛陀、童子瓶身、法身、自性身，以及本性、自性、悲心三者的广泛论述，还有："善男子，本性是法身，自性是报身，悲心是化身，这一切作为基础未灭而住，即是基住三身。"又说："超越三种特征部，本来清净有为法，故自生智慧自然成就。"又说："断除见解偏失处：因是自生故断除因缘偏失处，因是空性故断除实体偏失处，因是明性故断除空无偏失处。"同样，关于断除八识偏失之处也说："意识的特征是：外在作为五境的主导者，内在是对此执取的烦恼意，是能取所取二者的主导者，因此各种分别念是自己觉性的力用，无执
24-2-7a
明显的觉性本身，虽然觉知但无执取的实体，虽然外在体验对境但不执取，见解遍通而超越意识。"等等，关于超越意识和了别识的方式以及："对七识若不积累分别念，能从施为义之阿赖耶转变。"等等，又说："由清净类似的八识而如是转变。"八识的数目是这样的：五根识、意识、染污意、积集各种的阿赖耶识，这八种，它们是轮回的法。之所以进入轮回，是因为不认识基础之义阿赖耶，以觉性的力用趋向对境，因此八识显现。"等等，又说："觉性运动的力用即是气的运动，这称为意。"


 །ཡིད་དེ་ལས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་ཞུགས་པས། ཞེས་སོགས་རིག་པའི་རྩལ་ལས་ཚོགས་བརྒྱད་འཆར་ཚུལ་དང་། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ན་ཚོགས་བརྒྱད་པོ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་འཆར་
24-2-7b
ཚུལ་གསུངས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྫོགས་ཆེན་ལམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་དོན་དམ་མ་ཡིན་ལ། ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ངོ་སྤྲད་རྒྱུའི་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ཡིན་ཏེ། གྲོལ་ལམ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་དབང་བཞི་པའི་དོན་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་འདི་ཡིན་ལ། ཐབས་ལམ་གྱིས་རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་འཆར་རྒྱུའི་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་འདི་ཡིན་གྱི། འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དང་། དངོས་མེད་སྟོང་རྐྱང་གསར་སྦྱར་ལ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གོ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་མེད་པས་རིག་པ་ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་མཚངས་མངོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་བླ་མའི་མན་ངག་གི་ངོ་མ་འཕྲོད་པ་དག །ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་ལ། སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་མོད་ཀྱི། གསལ་བ་དང་རིག་པ་བདེ་བ་ལ་འདུས་བྱས་ཞིག་ལས་འོས་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་མ་རྟོགས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདིར་གསལ་རིག་ཞེས་པ་མཚན་མར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་རུང་གི སྟོང་གསལ་
24-2-8a
ཞེས་ཚིག་གི་བརྗོད་ཀྱང་། དེ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་མཚན་མ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དམིགས་པ་མེད་པས་རིས་སུ་མ་ཆད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པའི་རིག་པ་ཀ་དག་ལ་འདུས་བྱས་སུ་འདོགས་པའི་གདགས་གཞི་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་གསལ་བ་ཟེར་ན་འདུས་བྱས། སྟོང་པ་ཟེར་ན་དངོས་མེད་ཞིག་ལས་མི་འཆར་ཞིང་། ཟུང་འཇུག་ཟེར་ན་དངོས་དངོས་མེད་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་ཙམ་ལས་རོ་གཅིག་ཏུ་མི་ཤེས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྟོང་རྐྱང་དངོས་མེད་ཞིག་ལ་བཟུང་། དེ་ཤེས་པ་པོ་བློ་འདུས་བྱས་ཞིག་ལ་གོ་བ་བླང་ནས། མདོ་ཡི་སྟོང་ཉིད་བཤད་ན་ཡང་དེ་འཆད། སྔགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་དང་འོད་གསལ་བཤད་ན་ཡང་། ལམ་གྱི་ཐབས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་མཐར་ཐུག་གོང་གི་དེ་ལས་བོགས་རྡུལ་ཙམ་དབྱུང་རྒྱུ་མེད་པར་གནས་པ་འདི་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་དངོས་མིན་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ལ་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་གོ་ཡུལ་ཙམ་ཡང་སྐྱེད་མ་ནུས་པ་ནི་རང་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གསལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文
从这意所作用的方面进入八识，"等等关于从觉性的力用中显现八识的方式，以及若不了悟觉性智慧的实相则被八识漂泊于轮回中，若了悟智慧则八识显现为五智的
24-2-7b
方式。如是，现象界的八识并非大圆满道所应确立的胜义谛，而八识的心性法界觉空本觉智慧自生无为，才是应当指认的光明心，这就是"心的坛城自性光明密咒真实义"，是解脱道上师口诀中所指认的第四灌顶的义理，也是方便道中气心入中脉后所显现的义俱生智。有为刹那心和新添加的单纯空无被理解为义智的人，因为没有上师口诀而不能认出觉性，这暴露了他们的缺点。不认识觉性义俱生的上师口诀者，所有人的心中都认为：虽然空性是无为的，但明显性、觉性和乐性除了有为法怎么可能有别的？这完全是因为未了悟实相双运而产生的。若此处所谓的明觉是指向相的，则可以是有为法，但虽然语言表述为空明，
24-2-8a
然而因为这两者没有丝毫可被指认的差异特征，所以无分别且无相的本净觉性，没有可被标记为有为法的基础。如果不认识这样的双运，则所谓"明性"就是有为法，所谓"空性"就只是无实体，而所谓"双运"则只能理解为实有和非实有的简单组合，而不能了解它们的一味性。因此，这些人把真实义执著为单纯空无的无实体，而把了知它的心理解为有为心识。即使解释经典中的空性也是这样理解，即使解释密续中的俱生和光明，也认为仅仅是修道方便不同而已，最终的证悟与前面所述的并无丝毫突破，这些人对于超越有无二边的真实义直到死亡的终点也无法产生丝毫了解的空间，这一点从他们各自的论著中可以明显看出。
;


 །དེ་ལྟར་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་ཐག་ཆོད་དེ། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རང་བྱུང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས། །མཚན་མ་འདུས་བྱས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད། །ཅེས་དང་། ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་འདུས་
24-2-8b
བྱས་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གསལ་གྱི་ཆ་ནས་སེམས་སམ་རིག་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཀྱང་། འདུས་བྱས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་རང་བྱུང་སྐུ། །སེམས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཡིན། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བྲལ། །ཞེས་དང་། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །ངེས་དོན་སངས་རྒྱས་ཁྱད་པར་ཅན། །ཀུན་གཞི་མེད་ཕྱིར་སྣང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སེམས་མེད་རིག་པ་འདི། །སེམས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཐེག་དགུའི་ཆོས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ཕྱིར་སེམས་དང་བྲལ། །རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་གནས་ལུགས་དེའི་ངང་ནས། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་འཕོ་འགྱུར་ཅན་གྱི་སེམས་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཕྱི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དང་། ནང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་དང་ཉོན་ཡིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་བཞིན།
24-2-9a
སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་དུ་རང་གསལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་། གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་གཏད་བྱ་བའི་གཞི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡེ་ནས་མེད་པ་དེ་ལ། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་། རྐྱེན་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་གདགས་སུ་མེད་པས་རང་བྱུང་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོ་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། མན་ངག་མེད་པ་རྣམས་ཡིད་མ་ཆེས་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་སུ་མ་ཟད་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པར་ཡང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མར། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

 །དེ་ལྟར་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་ཐག་ཆོད་དེ། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རང་བྱུང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས། །མཚན་མ་འདུས་བྱས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད། །ཅེས་དང་། ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་འདུས་
24-2-8b
བྱས་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གསལ་གྱི་ཆ་ནས་སེམས་སམ་རིག་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཀྱང་། འདུས་བྱས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་རང་བྱུང་སྐུ། །སེམས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཡིན། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བྲལ། །ཞེས་དང་། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །ངེས་དོན་སངས་རྒྱས་ཁྱད་པར་ཅན། །ཀུན་གཞི་མེད་ཕྱིར་སྣང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སེམས་མེད་རིག་པ་འདི། །སེམས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཐེག་དགུའི་ཆོས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ཕྱིར་སེམས་དང་བྲལ། །རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་གནས་ལུགས་དེའི་ངང་ནས། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་འཕོ་འགྱུར་ཅན་གྱི་སེམས་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཕྱི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དང་། ནང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་དང་ཉོན་ཡིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་བཞིན།
24-2-9a
སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་དུ་རང་གསལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་། གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་གཏད་བྱ་བའི་གཞི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡེ་ནས་མེད་པ་དེ་ལ། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་། རྐྱེན་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་གདགས་སུ་མེད་པས་རང་བྱུང་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོ་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། མན་ངག་མེད་པ་རྣམས་ཡིད་མ་ཆེས་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་སུ་མ་ཟད་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པར་ཡང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མར། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这样，当了悟心性时，明确认定其为无为法。《离戏大明义续》中说："自生的觉性法身，不以任何本质而建立，因此断除了有相有为的疑虑。"又说："法身自生本智，无因无缘故无有为法。"这被称为本初的法性心，虽然从自明的角度用"心"或"觉性"来表示，但它并非由八识蕴所摄的心识。《大圆满了义总集续》中说："无前无后自生身，不由心生即佛陀，无有变迁离苦恼。"又说："现在听取总集之精要，了义殊胜之佛陀，无有阿赖耶故无显现，因此无心之觉性，非心所生即佛陀，超越九乘一切法。"又说："无八识故离于心，自生精髓即法身。"
于法界与觉性无二、由自己证悟的实相中，无有执持各种习气的变迁之心，因此怎会是阿赖耶识呢？外在无六处所缘境，内无执我之识，以及作为其对象的丝毫相状，因此怎会是五识、意识和染污意呢？如此不执著任何内外相状，如虚空般无有任何实物和特征，
虽有亲见空性明朗的明显体验，但于明晰觉知的本体中，从来就没有可执著依靠的标志性相状，不能说从何因而来，由何缘而生，故为自生本来大空性自光明，即自生本智。这就是法性之心或光明本智。虽然没有口诀者不相信，但这样的法性觉性并非不存在。不仅在密续中，就是在共同乘中，《经庄严论》也说："法性心外的其他心，非光明，称为自性。"《宝性论》中也说："心的自性光明，如虚空般不变。"如来藏也是指这光明之心。


 །རྫོགས་ཆེན་ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ལ་དུས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཚེ་ལ་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་བྱུང་། །སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ལ་སྐྱེ་འཆི་བྱུང་། །ན་ཚ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པ། །རང་སེམས་ཡིན་ཕྱིར་འཁོར་བར་སྨིན། །དེ་ཕྱིར་
24-2-9b
སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་མིན། །ཞེས་དང་། རྒྱུ་ནི་འདུས་བྱས་མི་རྟག་ཕྱིར། །གཉེན་པོས་འཇིག་ཕྱིར་རྐྱེན་ཁར་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པའི། །རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོ་ནི། །རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་རང་བྱུང་སྐུ། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོག་འབྲས་བུ་ཡིན། །རིག་པ་སྟོང་པ་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད། །རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད། །ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྟག་པའི་སྐུ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད། །རྐྱེན་མེད་རང་གསལ་རྒྱུན་མི་འཆད། །གཉེན་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་སུ་མེད། །ཅེས་སོགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་སྐུ། །འཁོར་འདས་རྩ་བ་དེ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ལས་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཞེས་དང་། ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་རིག་པ་དེ། །དུས་གསུམ་དག་ཏུ་སྐྱེ་འགག་མེད། །འགྲོ་འོང་མེད་པར་ཡེ་ནས་གནས། །ངེས་དོན་ཆོས་སྐུའི་མཐུན་དཔེ་ནི། །འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ཆེ། །ཞེས་དང་། ཀུན་གཞིའི་དོན་ནི་འདུས་བྱས་ལ། །དེ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་མི་སྲིད། །ལྷག་མཐོང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཀུན་གཞི་རྩད་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་དང་། མ་རྟོགས་རྨོངས་པའི་གང་ཟག་རྣམས། །ཆོས་སྐུ་རང་ཡང་སེམས་ཡིན་ཟེར། །
24-2-10a
དེ་ཕྱིར་ཚིག་ལས་དོན་མ་གོ། མིང་ལས་ངེས་དོན་ཤེས་པ་དཀོན། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ནི་སངས་མི་རྒྱ། །ཞེས་གནས་ལུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མ་རྟོགས་པར་སེམས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བར་བསྟན་ནས། འོ་ན་སེམས་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་བྱས་ནས་མཐར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐེག་དགུའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དམ་སྙམ་ན་དེ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ། རྗེས་ལ་བཙལ་བས་གླང་པོ་རྙེད། །སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དོན་བཙལ་ན། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་རྙེད། །དེ་རྙེད་སེམས་སུ་འཛིན་པ་བྲལ། །འཛིན་བྲལ་སེམས་མེད་རང་བྱུང་སྐུ། །སེམས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་རྙེད། །ཅེས་ཐེག་བརྒྱད་སེམས་ལ་ལམ་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐར། ཡེ་ཤེས་ལམ་བྱེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་རྟོགས་ནས་འཚང་རྒྱ་ཡི། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མ་རྟོགས་བར་དུ་སངས་མི་རྒྱ་བར་བསྟན་པའོ།

《大圆满了义总集续》中说："心有三时之故，寿命有前后现在；心有迁变之故，身有生死产生；种种病痛苦乐，皆因己心故成轮回；因此，心非佛陀。"又说："因为有为无常，对治能坏故随缘转，因此不由缘所生的自生法身恒常不变，是一切法之精髓。"又说："自生法身之精髓，非从因生自生身，缘不能夺是果报；空性觉性非因生，自明觉性非因生，遍透本智非因生；因此法性常住身，自生本智非因生，无缘自明相续不断，对治因缘不可改。"又说："法之精髓自生身，轮涅根本即彼故，由彼佛陀众生生，因此自生为一切基。"又说："法身自生觉性，三时中无生灭，无来去本来住，了义法身之比喻，即是无为大虚空。"又说："阿赖耶之义是有为，其必有对治不可能，自生本智之胜观，摧毁阿赖耶至根本。"又说："未证愚痴之众人，说法身自性亦是心，因此不解文字义，从名知晓了义稀，因此心识不能证。"
这样阐明了若不了悟实相自生本智，仅凭心识不能证悟。那么，是否意味着通过闻思修的心识，最终成就九乘之道全无意义？并非如此，经中教导："通过追寻找到大象，从心的方面寻求义理，则能找到自明本智王，找到后远离执著为心，离执无心自生身，找到非心所生之佛陀。"这表明八乘以心为道的法，最终通过以本智为道的大圆满义理而成就，未证大圆满的自生本智觉性之前，不能证悟。


 །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀློང་གི་རྒྱུད་རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན་ལས། རིག་པ་མ་བསླད་ཆོས་སྐུ་ཡི། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། །རྒྱུ་རྐྱེན་མ་སྐྱེས་འགྱུར་བ་མེད། །འདུས་མ་བྱས་འདི་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཞེས་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། པདྨ་འདམ་གྱིས་མ་གོས་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །གཟུང་འཛིན་དྲི་མ་གཞི་ལ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་
24-2-10b
བྱུང་སྙིང་པོ་འདི། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་མཛད་བཅོས་མིན། །རང་བྱུང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཐུགས། །དེ་ལ་གཉེན་པོས་མི་ཤིག་ཕྱིར། །བཞག་ཅིང་བླང་བར་ནུས་པ་མེད། །དེ་དོན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། །མི་ཡི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཐུགས། །རང་བྱུང་སྐུ་ལ་ཚངས་པའི་གསུངས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་བཟང་ཉིད། །ཅེས་དང་། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སེམས་དང་བྲལ། །ཚོགས་བརྒྱད་མེད་པས་སེམས་ཀྱང་མེད། །རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སེམས་ལས་མ་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་བྱུང་བ་མིན་པ་ལྟར་གོ་དགོས་སོ། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་ཡེ་ཤེས་གཏིང་རྫོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་བྱུང་སྙིང་པོ་འདི། །རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པས། །རྩོལ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་ཆོས་སྐུ་རུ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས། །ཞེས་དང་། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བརྗོད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་གནས་ཏེ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་མེད། །ཡིད་མེད་སེམས་
24-2-11a
མེད་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་མེད། །ཅེས་དང་། སེམས་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །ཞེས་དང་། རིག་པ་འགྱུར་མེད་ཤེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན། །རིག་པ་སེམས་མེད་ཤེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་ཡིན། །རིག་པའི་འགྲོགས་ཟླ་ཤེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྤང་བྱ་ཡིན། །རིག་པ་ཡིད་མེད་ཤེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཞི་མེད་ཡིན། །ཞེས་དང་། འགྱུར་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་འཁྲུལ་བ་ག་ལ་སྲིད། །འཁྲུལ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། །རང་རིག་སྒྲོན་མ་རང་སྣང་འོད་ཀྱི་ཡུལ། །ཀུན་ལ་གནས་ཏེ་རང་གསང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་མཆོག་དོན་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་གཞི་གནས་གཉུག་མའི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་གཏད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་བཞིན། རང་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་བ་རྣམས་དང་། འོད་གསལ་བའི་རྟགས་སྣང་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་ལས་མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གདངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཐོད་
24-2-11b
རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་འཆར་གཞི་གཞིར་གནས་གཉུག་མའི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་སྔར་མ་ལས། རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་རིག་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཞེས་དང་། སེམས་དང་བག་ཆགས་སངས་རྒྱས་དངོས་མ་ཡིན། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དང་བག་ཆགས་བྲལ། །ཞེས་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཚིག་མེད་དོ། །ཡི་གེ་མེད་དོ། །ས་དང་ལམ་མེད་དོ། །ཡིད་མེད་དོ། །སེམས་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་མེད་དོ། །འཕྲལ་བྱུང་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་དོ། །བག་ལ་ཉལ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་མེད་དོ། །ཉམས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་མ་ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།

《普贤智慧境续·珍贵精炼黄金》中说："未染觉性法身之，自性本体自性身，因缘不生无变异，无为此身如虚空。"又说：《大圆满等同虚空续》中说："犹如莲花不着泥，菩提心之本体中，能所污垢本无基，因此自生此精髓，非人所作非造作，自生觉性之王者，因此无为之意趣，对治不能摧毁故，无法安立亦无取，了悟此义瑜伽士，人身具有佛陀心，自生之身梵音语，当下即成普贤尊。"又说："三世诸佛离于心，无八识故亦无心，自生精髓法身体，非从心生是本智。"
本智不是从心所生，因为心的实相本性是光明的，如同一切事物的法性空性是事物的实相而非从事物中产生一样理解。《大圆满见地智慧圆满续》中说："本来安住自生精髓，非从因生缘不生，无任何勤作即法身，自生本智确信此。"《觉性自现大续》中说："超越言说界限之大法身，普遍安住却无人能了悟，无意无心无无明无迷乱。"又说："离心之觉性中，种种显现一时圆满。"又说："若知觉性不变是诸法果，若知觉性无心是诸法无垢，若知觉性伴侣是诸法所断，若知觉性无意是诸法无基。"又说："不变菩提心中岂有迷乱？无迷菩提心遍及一切众生，菩提精髓等同诸佛，自明灯是自现光明境，普遍安住以方便密藏，是三世诸佛意趣之最胜义，与诸佛不动平等而住。"
如是，基位本初觉性自生本智无所缘执之法性永不动摇，自相任运显现诸相以及光明相亦从方便显现，尔时以慧自生灯照见无能所执取，了知为法性之显相，此即顿超之实修。这些显现的基础是基位本初觉性，如前续中说："证悟之因是觉性，能证悟者是智慧。"又说："心与习气非真佛，觉性本智离心与习气。"又说："自生本智无言说，无文字，无地道，无意，无心，无无明，无刹那生，无普遍生起，无种子，无相，无体验，因此称为不偏不堕之见地，即是无边无际之本智。"


 །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ལྟ་བ། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ། འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ། རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་གདངས། འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས། ཆགས་པ་མེད་པའི་འོད་ལྔ། རང་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས། སེམས་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ། དབུགས་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས། གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ། འཛིན་ཆགས་མེད་པའི་སྤྱོད་པ། ཞེ་འདོད་མེད་པའི་ལྟ་བ། དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ། བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས། རང་དག་ཆེན་
24-2-12a
པོའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང་། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མི་མཐོང་གསལ་དུ་མི་སྟེར། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོག་པ་མེད། ཡིད་ལ་འགྱུ་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། གང་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ན། །ཡེ་ནས་དམ་བཅའ་འགལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ན་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་ཏེ་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ། རང་གྲོལ་ཡིན་ཏེ་གཉེན་པོ་མེད་པ་སོགས་གྲོལ་བ་བཞི་འབྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་འདི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་སེམས་ངོ་སྤྲད་པ་ལས་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་ན་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་འདོད་ན་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །བསྒོམ་པ་ཡུལ་ཅན་འདོད་ན་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེན་ན་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །མཚན་བཅས་གཞན་འབྱུང་བསྒོམ་པ་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མདོར་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་གྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་
24-2-12b
ནས་གཉུག་མ་རང་བྱུང་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ངོ་སྤྲད་པ་ཡིན་པས་ལུང་རྣམས་མདོ་ཙམ་ལས་འདིར་མ་དྲངས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་མཛོད་བདུན་སོགས་སུ་རྒྱ་ཆེར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་གོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་སྔ་མ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་མཐོང་བས་ཁྱོད་ཉིད་གོལ། །ཞེས་སོ། །རྫོགས་ཆེན་སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་རང་སྐད་ནི། །སྣང་དང་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ལས་འདས། །ཞེས་དང་། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་དང་པོར་བསྟན། །ཡིད་ནི་རླུང་དང་འདྲ་སྟེ་བག་ཆགས་སྡུད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་གཉིས་པར་བཤད། །དབུགས་ནི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་གསུམ་པའོ། །དུག་ལྔ་མེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་བ་ཡུལ་ལ་མཆེད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་བཞི་པའོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་གནས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དྲི་མེད་དག་པ་ལ། །མཚན་མ་བློ་ཡི་དྲི་མ་ག་ལ་ཡོད། །དྲི་མེད་དག་པ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །རང་རིག་བྱང་ཆུབ་མཚན་མའི་དངོས་བྲལ་བས། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

无偏不堕之见地，遍及一切之法性，无碍之智慧，无执之自解脱，无念之自显相，无障之本智，无著之五光，自然解脱之法性，任运成就之佛陀，离心之觉性，离气之佛陀，明而无念之禅修，无执著之行为，无私欲之见地，见彼性之果，无须成就之事业，大自净之本智。又说："意识不能见本智亦不能明显显现。本智无分别，意识有变动故，是佛道之障碍。"又说："凡有执著者，自生本智不存在；若自生本智，成为修习之对象，则与本来誓言相违。"
如是，若证悟自生本智则为本解脱因不可改变，自解脱因无对治等，如是四种解脱方式的教法不可能从了知八识之心而生起。《普贤意镜续》中说："若执阿赖耶为法身则从我道偏失，若欲从心成佛则从我道偏失，若欲有所缘之禅修则从我道偏失，若执空性境则从我道偏失，若修有相他生则从我道偏失。"等等。总之，大圆满心界窍诀部的所有法门都是确立超越心识的自明本智之义，区分阿赖耶与法身、心与本智、意与智慧的差别，指示本初自生光明的含义，故此处仅略引经文，因为这些在全知者七藏等中已广为人知，执持大圆满为有为法和识是极大偏失。如前引文所言："一切法本为觉性自性，见诸法为心者，汝已偏失。"
《大圆满狮子圆满威力续》中说："大圆满觉性自语，超越显空境界，超越心意及法。"《宝珠微饰》中说："心是一切习气根本，被宣说为众生第一垢染。意如风聚集习气，说为众生第二垢染。气如水是一切习气之住处，是众生第三垢染。五毒如火于境界中蔓延，是众生第四垢染。如是遍住一切众生中。法身本体无垢清净中，岂有相状意识之垢染？无垢清净觉性本智身，自明菩提离相状实物，觉性本智不是任何东西。"


 །ཞེས་དང་། 
24-2-13a
ཀློང་རབ་འབྱམས་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་ལས། མ་སྐྱེས་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་སུ་གང་ལྟ་བ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །ཡང་དག་དོན་ལ་སྒྲོ་བསྐུར་བཏབ། །རང་གིས་རང་བསླུས་སྙིང་རེ་རྗེ། །ཞེས་དང་། ཇི་བཞིན་རང་སར་བཞག་པ་ཡིས། །རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་ཤར་བས། །དེ་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད། །ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡི་དང་། །ཞེས་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ལས། །ངོ་བོ་བསྟན་དུ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཚིག་ལས་འདས་པ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་དང་། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་བྱུང་བ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་འགག་པ་མེད་པར་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ང་ཡི་རང་བཞིན་རིག་གྱུར་ན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རིག་འགྱུར་བས། །བྱ་བྱེད་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་འདས། །མི་རྩོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་བཙལ་ཞིང་སྒྲུབ་མི་དགོས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མི་བྱེད། །ཅེས་དང་། ང་ནི་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཕྲ་བ་ཞེས་ནི་མིང་དུ་གདགས་སུ་མེད། །ང་ནི་ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །ང་ལ་
24-2-13b
གཞན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །ཅེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཚད་མར་མ་གྱུར་སྤྲེའུ་འདྲའི་ལུང་། །བསྟན་དང་ལམ་ནོར་རྟོག་པས་ཟིན་ཏ་རེ། །དེ་བས་གསེར་ལ་ནག་མཚུར་གཏོང་བ་ཡི། །སློབ་དཔོན་ཡང་དག་སྟོན་པའི་རིན་ཆེན་མཛོད། །རིན་ཐང་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསླུ་བར་འོས། །ཞེས་དང་། ཡོ་ག་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་ཆེན་ལ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་ཟེར་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་དོན་མི་ལྡན། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བྱེད་ན། །སྒྲོ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མེད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡང་། །གཉིས་སུ་མ་མཐོང་རྣལ་བཞག་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་དང་། རྩོལ་མེད་རིག་པ་མངོན་སུམ་ལྟ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་བསྟུན་ན། སེམས་འཛིན་གྱི་མཚན་བཅས་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པ་ས་ཆོད་ཆུང་བར་གསུངས་པ། ཕྲ་བའི་སྒོ་མོར་མིང་བཏགས་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་དབེན་པའི་ལམ་ཚོལ་ཞིང་། །དགོན་པའི་རྒྱུད་དུ་དབེན་འཛིན་པ། །བརྟག་ན་རྣམ་པར་རྟོག་འགྱུར་བསྒོམ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལ་ཚོད་མི་གཟུགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པས། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་བྱེད་ཆོས་ལ་དཔེ་མ་ལེན། །ཞེས་གསུངས། 
24-2-14a
དེ་ལྟར་རྫོགས་ཆེན་སེམས་ཀློང་མན་ངག་གི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་སེམས་རིག་ཤན་ཕྱེས་ནས་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ལ་ལམ་དུ་མི་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་རྩོལ་མེད་ལམ་བྱེད་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལམ་ཡིན་པས་ལུང་འདི་ཙམ་ལས་ཡི་གེ་མང་བས་མ་བྲིས་ཀྱང་། འདི་ཙམ་གྱིས་གོ་ནུས་སོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་མ་ཟད་ལུང་ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་ཆོས་སྡེ་མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གནས་ལུགས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། ལང་ཀའི་བདག་པོ་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ།

又说：
《广大周遍王续》中说："无生之法性，若视为有因有缘，则背离无为法，诽谤真实义，自欺自误真可怜。"又说："如实安住于自处，觉性如虚空，现起不变之义，于此无散无不散，无论怎样做皆其相。"
《大圆满尊圣续》中说："本体不可示现无为法，超越语词精髓菩提心。"
《遍作王》中说："自生无因无缘而生起，本智无障碍而明照。"又说："若了知我之自性，则一切法皆能了知，超越所有造作勤求，无勤任运而成就。"又说："一切精髓菩提心，不需以十种自性寻求成就，我之自性诸法如虚空，于虚空中一切皆不勤作。"又说："我本来离能所执故，不可安立为细微之名，我本来是自生本智，我不能被他人确立。"又说："不具量德上师如猴子之教言，错误道路被分别念缠缚，故如黄金上涂黑炭，真正上师示现之珍宝藏，无可估量堪受供。"又说："瑜伽无上瑜伽大圆满，若说有因有果之言说，彼无大圆满证悟之义，若说世俗胜义二谛，是增益损减之言语，彼不能证不二之理，三世诸佛之证悟，未见二相而安住。"
对于无勤现前观照觉性的大圆满道，依此修持，则执持心相的圆满次第修持成就较小，经中说："命名为细微之门，寻求心的寂静之道，执着寂静于僻静处，观察则成修分别念。"又说："菩提心无因缘故，不以世间生灭法为准则，菩提心非缘所生故，不以世间能生之法为比喻。"
如是，在大圆满心界窍诀部诸续中，区分心与觉性，以无为本智为道，不以有为分别识为道，是无勤以果为道的阿底瑜伽道，故仅引用此些经文而不多写，但这些已足以理解。不仅在大圆满续中，在阿努瑜伽法类《总集意趣经》中也说："心的自性实相光明，即是金刚萨埵自生本智，此本智如虚空自性，因为无自性故。"又说："楞伽主，心的如是性与金刚萨埵的如是性，这二者无二无别。"


 །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། མ་བཅོས་པ། མ་བསླད་པ། མ་བྱས་པ། མ་བརྟག་པ། ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་བྱས་མ་བསླད་སོགས་ནས། ཡེ་ཇི་བཞིན་པར་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་ལངྐའི་བདག་པོ། གང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ངེས་པ་རྙེད་པར་འདོད་པ་
24-2-14b
རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་།གསང་བའི་དབྱིངས་དེ་ནི་རང་རིག་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོགས་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་གསུངས། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཐབས་ཆེ་ཚེགས་ཆུང་དོན་དཔག་མེད། །བྱ་སླ་དཔག་དཀའ་མན་ངག་དམ། །ཞེས་དང་། དེས་ན་དམ་པ་འདུས་པའི་དགོངས་པ་རྣམས། །དོན་དམ་མ་བཅོས་སེམས་ཉིད་དེ་ལ་འདུས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་བྱས་རང་བྱུང་བས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་དམིགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །འདི་ལྟར་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ལ། །བགྲོད་པའི་གནས་དང་ལྟ་བའི་ཡུལ་མེད་པས། །མཚན་མ་ཀུན་སྤང་སྐྱོན་ཡོན་ཡོང་ཡེ་མེད། །ཚོགས་ཆེན་གཉིས་རྫོགས་ཐེ་ཚོམ་ཀུན་ཆད་ཅིང་། །བླ་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཀུན་འདུས་གསང་བའི་དགོངས་སྤྱོད་ཟབ་མོ་ནི། །རང་བྱུང་རང་རིག་མངོན་སུམ་སྣང་དུས་ནི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་མཐོང་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟར་དགོངས་པ་དམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། །རྟོག་ཚོགས་མུན་སངས་མཐོང་ཡུལ་འདས་པ་སྟེ། །བྱ་མེད་སྣང་མེད་མི་བཙལ་བཞག་པའོ། །ཞེས་དང་། 
24-2-15a
ཆོས་ཀུན་རང་བྱུང་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྣང་། །དེ་དོན་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཏགས་པ་ཡོང་ཡེ་མེད། །དེ་ལྟར་གང་རིག་དེ་ནི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས། །ཞེས་དང་། པདྨ་དབང་ཆེན་བདེ་གཤེགས་སྤྱི་དྲིལ་གྱི་རྒྱུད་ལས། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་འཁོར་བའི་ཆོས། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མྱ་ངན་འདས། །རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདུས། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །མ་མཛད་མ་བཅོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ལེགས་གནས་པས། །བྱེད་རྩོལ་བྱ་བ་ཀུན་དང་བྲལ། །སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །རང་གི་ངང་གིས་མ་བཅོས་བཞིན། །ཡོངས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ལ། །སེམས་ཉིད་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེ། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པས། །རང་ལ་གནས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། །འོ་མ་མར་དང་འདྲ་བར་མཚུངས། །དེ་ཉིད་མཁས་ལྡན་མར་དུ་འབྱིན། །ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཐལ་བ་ལས། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་དངོས་མེད་མིན། །དབུ་མ་ཙམ་དུའང་མ་དམིགས་པས། །བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བཤད། །ཅེས་དང་། 
24-2-15b
གསང་བ་འདུས་པ་ལས། བདག་དང་ཕུང་པོ་རྣམ་རིག་གི། ཆོས་བདག་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་པས། །རང་སེམས་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།

又说："金刚萨埵的如是性是未经造作，未被污染，未被制造，未被观想，如实本然；一切众生心的如是性也同样是未造作未污染等，本来如实。"经中说："噢，楞伽主！凡欲获得密咒决定义者，应当了知心的真如。"又说："心的真如，是清净之门，法显现之门，法界。"又说："密界因为是自明的，所以称为自生本智。"等等，广泛阐述了心的真如。"所谓一切法的根本，即是菩提心。方便大而艰难小，意义无量，易行难测量，殊胜窍诀。"又说："因此殊胜总集之意趣，归于胜义无改心性，心的自性无作自生，三摩地即离一切所缘，如是决定菩提心中，无有趣入处与见地境，舍弃一切相，无有过失功德，圆满二大资粮，断除一切疑惑，超越无上大圆满。"又说："总集秘密甚深行意，自生自明现前显现时，即称为见到自生本智，如是见到殊胜意趣时，分别念聚黑暗消散超越所见境，无作无显不寻自安住。"又说："一切法显现自生自明本智，其义未生未生不生，因果名相本来不存，如是了知即圆满二资粮。"
《莲花大力如来总集续》中说："一切烦恼轮回法，清净涅槃，根本归于心之法性，心即自性光明，未造作未改动任运成就，善安住于大菩提中，远离一切造作勤修，心性自性光明，依自性而未改动，普遍大光明中，心性如意宝珠，三界一切众生，虽然安住自身却未见到，如同牛奶与酥油，唯智者能提取酥油。"
同样，《幻化秘密精髓》中也说："无基础的心性..."等，确立了心的自性。《幻化透彻》中说："大乐的自性，非实物非无实，甚至不执著为中观，说为大乐大手印。"
《密集》中说："自我与蕴识的法无我平等故，自心本初无生，即是空性的特征。"


 །ཞེས་དང་། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་ཆེས་ཕྲ་ཞིང་། །རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ། །ཞེས་དང་། འདིར་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། །སྲིད་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །བདག་མེད་གཞན་ཡང་མེད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་དང་། མདོར་བསྡུ་ན། གླང་པོ་རབ་འབོག་གི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཞིང་། །རྣལ་འབྱོར་ཉིད་དབྱིངས་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་པ། །མཉམ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་གྱི། དེང་སང་འགྱ་བ་མདོ་སྔགས་པས་དགེ་ཕྱོགས་པའི་གསང་འདུས་རིམ་ལྔའི་སེམས་དབེན་སྒོམ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་གཉུག་སེམས་ཞེས་པ་ཕྲ་ཡིད་ཡིན་ཞེས་གཞན་གྱི་ཟེར་སྒྲོས་ལ་འཇུས་ནས། དེ་ལས་བརྩམ་སྟེ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་དེ་ཕྲ་བའི་ཡིད་ཡིན། ཕྲ་བའི་ཡིད་དེ་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཟེར་བའི་རྗེས་
24-2-16a
བརྗོད་ཀྱང་བྱེད་མཁན་འདུག་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་པའི་ཚིག་སྟེ། སྤྱིར་གཉུག་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའང་དེ་ཡིན་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཡིད་དུ་བཟུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་མོད་ཀྱི། གསང་འདུས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་འོད་གསལ་འདུས་བྱས་ཞིག་ལ་བཤད་པས་ཁྱད་ཆོས་ཐོན་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་ཚོས་ཇི་བདེར་མཛོད། དགག་པ་བརྗོད་འདོད་མེད་ཀྱང་། དེ་དང་རྫོགས་ཆེན་བསྲེ་དོན་གཏན་མི་འདུག་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་ཆོས་ཀུན་དང་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པའི་གསུངས་རྣམས་དང་། བཀའ་གཏེར་གྱི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་དེང་སང་བར་དུ་རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲོད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལས་བརྒལ་ནས། ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ཞིག་ལ་བཤད་པས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཕར་ཞོག་རྨ་འབྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་མིན་ཞེས་བཀག་ན་གནོད་པ་མི་ནུས་མོད། རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་ཟེར་བའི་ལམ་སྲོལ་གཏོད་ན། དེང་སང་གི་གང་ཟག་རིག་པ་ནི་ངོ་མ་འཕྲོད། རྒྱུད་ལུང་གི་གནད་མ་རྟོགས། གཞན་གྱི་གཡམ་ལ་རྒྱུག་པར་དགའ་བའི་བློ་ཆུང་ཅལ་སྒྲོགས་
24-2-16b
རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པ་འདི་ལའང་རྗེས་བརྗོད་བྱེད་པ་དུས་ངན་གྱི་བབ་ལས་འབྱུང་སྲིད་དེ། སྤྱིར་མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་ངན་པ་རྣམས་ལའང་ལ་ལས་དེ་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འདི་ལའང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡོད། །དེས་ན་ངན་པའི་མུན་པས་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུས་ངན་འདིར་བསྟན་པ་ལ་ཐོ་བརྩམ་པའི་བདུད་རིགས་ནག་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་བློ་ཁ་བསྒྱུར་ནས་ཆོས་ལ་སོམ་ཉི་བསྐྱེད་པ་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱད་པར་ངེས་གསང་ཟབ་མོའི་ཆོས་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་བས་གང་བྱུང་སྨྲ་མི་རུང་བ་ཡང་། མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས། དགོང་དོན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལ། །གང་གི་བློ་ནི་མ་འབྱོང་བ། །སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བརྩོན་པ་དེ། །མ་སྨྲས་ན་ནི་མི་འཚོའམ་ཅི། །དེ་བཞིན་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་དང་། །སྒྲུབ་དང་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་རྣམས། །དོན་ལ་ངེས་བློ་མ་རྙེད་པར། །མ་སྤྱད་ན་ནི་ཅི་ཞིག་ཉེས། །ཞེས་དང་། ཅི་ཕྱིར་མ་འོངས་དུས་རྣམས་སུ། །གཡོན་ཅན་བཅོས་མའི་གསང་ཚིག་གིས། །དྲི་མེད་གསང་བའི་བསྟན་པ་རྣམས། །དཀྲུག་འགྱུར་བཀའ་བསླད་གཞུང་བོར་ནས། །དོན་མེད་ལོག་ཆོས་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། གང་དུ་དམུས་ལོང་ལམ་ཞུགས་པ། །ཡིད་ཀྱིས་གོམ་པའི་ཚད་དཔག་ནས། །ཉམས་ངའི་ལམ་
24-2-17a
དུ་རྒྱུག་པ་ལྟར། །ཚོད་དཔག་ཙམ་ལ་ཚད་འཛིན་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར། གཞུང་ལུགས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་།

又说："《喜金刚》中说，此三摩地极其细微，如同金刚虚空界。"又说："此中无有始中终，无有存在无涅槃，无有自我亦无他，此即最胜大乐性。"又说：总之，《象王擂鼓续》中说："心的自性法界大虚空，诸法本净本来即光明，瑜伽自界超越言思议，平等菩提心前常顶礼。"
如能确立如此见解，则是大圆满之道。而今有些混杂的显密行者，在格鲁派密集五次第中修心清净分的光明阶段，依据他人传言，称所谓"本心"就是细微意识，并以此为起点称大圆满中所指示的觉性是细微意识。说这细微意识是由四缘所生的有为法，所以大圆满是有为法。还有人跟着重复这种说法，这是极不恰当的言论。
一般来说，本心是指心的自性光明无为法，如来藏也是如此，若执为有为意识则极为错误。若他们要将密集次第圆满次第光明解释为有为法，且能显示其特点，那随他们便，我无意加以批评。但这与大圆满绝不相混，因为大圆满的续部、教言和窍诀法门，以及全知龙钦巴的教言，还有直至今日的教传伏藏上师传承，都公认是指示觉性为无为明空双运的法性，而非超出此范围说是细微有为意识。这样解释非但无益于大圆满教法，反而是对它的重大损害。
任何人若批评大圆满不是佛法，虽然无法造成损害，但若建立大圆满是有为法的传统，在当今这些人没有认识觉性，未了解续部要义，喜欢随波逐流的浅陋者，也会跟着重复这种极不合理的说法，这可能源于末法时代的境况。一般而言，即使对外道恶劣学说，也有人奉行，如《释量论》所言："于此亦有随声称，故为恶见暗所覆。"
特别是在这恶劣时期，那些企图毁坏教法的恶魔黑派会转变人心，使人对佛法产生怀疑，尤其是甚深决定秘密法难以理解，不应随意妄言。如《总集意趣经》所言："对于意趣秘密精髓，若谁智慧未熟练，何人勤于言说者，不说难道不能活？同样行为相应者，修行观察思维者，对义未得定解智，不行有何过失？"又说："为何未来时期中，邪者伪造密语，将扰乱无垢秘密教法，舍弃正教典籍，无义邪法兴盛。"又说："犹如盲者入道路，以意识测量步伐，于恐惧道路奔走，仅依测量而执著。"如是，广闻教理和


ཞེས་པ་ལྟར། གཞུང་ལུགས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། སེམས་འཛིན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཐན་ཐུན་སྐྱེས་ཀྱང་རྣ་བརྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་གིས་རིག་པ་ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་མཁས་རློམ་དག་ལ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བའི་ཡང་སྙིང་ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། རྫོགས་ཆེན་སྐྱེ་མེད་དོན་ཟབ་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་པ་ལ་སྡིག་མོར་ཆེ། །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་རྙེད་དཀའ་བཞིན། །ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་མི་ངན་རྣམས། །དར་དྲག་ངང་ཐུང་ཚོར་རྐྱེན་ལ། །བཀའ་ཡི་དོན་ལ་ཡིད་མི་ཆེས། །གཞུང་མང་སྒྲིན་ཚིག་རྟོག་པ་ཟ། །བྱང་ཆུབ་བས་ཀྱང་ཁེ་གྲགས་བསྒྲུབ། །ལེ་ལོ་ཆེ་བས་གྲུབ་རྟགས་རིང་། །འཇུག་ལ་བརྩོན་ནས་འདོར་བ་རྐྱེན། །ངེས་པའི་དོན་ལ་གལ་ཆེན་འཛུགས། །བདེན་པའི་ཚིག་ལ་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས། །ཚིག་ཏུ་ཞིབ་ལ་དོན་ཏུ་རྩིང་། །ཐོས་བསམ་པས་ནི་ངོམ་པར་རིངས། །ཤེས་ནས་མི་སྒྲུབ་ཡལ་བར་འདོར། །གོང་འོག་གཞུང་ནི་བསྲེས་ཏེ་བསླད། །བཀའ་མིན་མི་ཆོས་དོན་དུ་བྱེད། །མན་ངག་ཟབ་མོ་ཟོང་དུ་འཚོང་། །ཚིག་ཉུང་ཟབ་མོ་གཏིང་ཕྱིན་ལ། །ཤ་ཐང་མི་བྱེད་སྦོམ་ཞེས་ཁྲོ། །གདམས་ངག་བློས་ཆུད་མི་གཟོན་པར། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ། །ཡིད་
24-2-17b
མི་ཆེས་པས་རིགས་པ་འཛུགས། །མང་པོར་བཤད་ཀྱང་དོན་མེད་ལ། །མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་ཡོན་ཏན་བརྗོད། །བླ་མ་སྨོད་པའི་གང་ཟག་ལ། །ཁོ་བདེན་ཟེར་ཞིང་རྗེས་སུ་འཇུག །གསང་བའི་མན་ངག་མ་གོ་བར། །སློབ་བུས་མ་བྱས་སློབ་དཔོན་འཁངས། །ཁུངས་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ལ། །མ་ནོར་ཡིན་པར་མི་བརྩི་བར། །རང་བཟོ་ཁ་ཚབས་བསྲེས་པ་ལ། །ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཅིང་དམ་པར་འཛིན། །ལྟ་དམན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྲུང་བྱེད། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དུས་བྱུང་ཚེ། །དོན་བསྟན་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ། །རྒྱུད་ལུང་སངས་རྒྱས་སྐྲག་ཅིང་སྡངས། །ཉན་ཐོས་མདོ་སྟེ་བརྒྱལ་ཞིང་འབོགས། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་སྲིན་པོའི་ཚོགས། །སྒྲོ་སྐུར་འདོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས། །འདི་ལ་ཚེ་ཡི་བར་ཆད་དང་། །གཏན་དུ་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་། །འཇིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་འོང་། །མགོ་ལུས་ཚལ་པ་སྟོང་དུ་འགས། །རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་དོན། །སྣོད་ལྡན་སློབ་བུ་མི་རྙེད་དཀོན། །ཞེས་དང་། མན་ངག་རྫོགས་ཆེན་བསྟན་པ་འབྱུང་། །ངེས་དོན་ལྟ་བ་འཆད་པ་ལ། །ལྟ་དམན་ཚུལ་འཆོས་སྡེ་པ་ནི། །སྔགས་པར་ཁས་འཆེའི་མུ་སྟེགས་དང་། །དྲང་དོན་ཐེག་པ་ལ་ཞེན་རྣམས། །ཞེ་སྡང་
24-2-18a
བྱེད་པའི་དུས་བྱུང་ཚེ། །ཁ་ཟེར་ཕྱར་ཀ་གཏོང་བ་དང་། །ཞེས་སོགས་དང་། ཀུན་བཟང་ལྟ་བ་ངེས་དོན་འདི། །ངོ་སྲུང་ཚུལ་འཆོས་མ་ཡིན་པར། །ཞུམ་མེད་དམ་ཆོས་འདི་འཆད་པ། །ཚམ་ཚོམ་མེད་པ་དཔའ་བོའི་མཆོག །འཇིགས་མེད་མ་ནོར་སྟོན་པ་ལ། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རློབས། །མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྨོས་ཅི་དགོས། །གནོད་པས་མི་ཚུགས་བསོད་ནམས་འཕེལ། །ཞེས་སོགས་དང་། རྫོགས་ཆེན་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། །རྣ་བརྒྱུད་མན་ངག་མི་ལྡན་ན། །རང་བརྟགས་བློ་ཡིས་ཅི་བརྟག་ཀྱང་། །ལུང་འདི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

如是，广闻教理和修持心念经验虽稍有生起，但由于未通过耳传窍诀而未能认识觉性的自诩学者们，会出现如此情况，《大圆满见地精髓虚空广阔续》中说："大圆满无生义甚深，未证者视为大罪过，如同珍宝难寻得，后世时代恶劣人，暴躁易怒感官执，不信教法真实义，多闻典籍执分别，追求名利胜菩提，懒惰甚大成就远，勤入又因缘舍弃，确定义上施谋略，真实言辞加毁谤，言辞细致义粗浅，闻思学者速夸耀，知而不修随意弃，上下教法混杂坏，非法人道为目标，甚深窍诀作商品，简短甚深穷究者，不肯费力骂其粗，教诫未入心者不用心，对于证悟彼性者，不信任故立辩论，多说无义者，自称智者赞功德，诋毁上师之人前，称其有理随其后，秘密窍诀不理解，弟子不做责师长，来源相传之窍诀，不视为正确无误，混杂自创添加物，深信坚持为殊胜，守护低劣见解者。如是时代出现时，当下示义之刹那，续部教法佛惊畏，声闻经典晕且惊，天非天与罗刹众，对此增损诽谤者，此生命有违缘障，永堕大地狱深处，各种恐怖降临他，头身碎裂成千片，持明诸尊将弃绝。因此极为秘密义，具器弟子难寻得。"又说："窍诀大圆满教出，宣说了义见地时，低劣伪装宗派及，自称密咒外道与，耽着不了义乘者，生嗔恚时出现时，口出言辞无端诬，"等等。又说："普贤见地此了义，非为人前虚伪饰，无怯弘扬此正法，无疑无虑勇士胜，无畏无误传授者，蒙诸善逝之加持，何况空行护法众，伤害不及福德增。"等等。《大圆满等同虚空续》中说："若无耳传窍诀，纵使自思维推度，亦不能了悟此教言。"


 །དེས་ལུང་གདམས་ངག་མེད་པ་ཡིས། །རྣ་བརྒྱུད་མེད་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས། །རང་ལ་ངེས་པའི་དོན་མེད་པས། །གཞན་བསྒྲལ་གཉིས་ཀ་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་དང་། སྐལ་མེད་སྒྲ་བཞིན་སྤྱོད་པ་དུ་མ་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་། རང་གི་རྣམ་རྟོག་མི་མཐུན་པས། །རང་གསལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་ཆ་འཛིན་ཞིང་། །རྩོད་པ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སེང་གེའི་ཁོག་པ་རང་འཇིག་ལྟར། །ང་ཡི་སྲས་སུ་ཁས་བླངས་པས། །གསང་བའི་ལུང་
24-2-18b
འདི་ནུབ་པར་བྱེད། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། །སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན། །འོད་གསལ་རིག་པ་ཉིད་བསྒོམ་ཀྱང་། །འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཚི་ཆད་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་སྒྲོན་མ་རིན་པོ་ཆེ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས། གྲུབ་མཐའ་ལོག་པ་ཆོས་ཀྱི་བདུད། །ངོ་བོ་མེད་ལ་དམིགས་འཛིན་བྱས། །རང་བྱུང་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཡིས་བཙལ། །མ་བཅོས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ལ། །ཅིར་ཡང་འཛིན་པའི་བསམ་པས་བརྟག །བགྲོད་མེད་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །ལམ་བརྒྱུད་བགྲོད་པས་བགྲོད་མེད་བསླད། །དེས་ན་མ་བཅོས་དངོས་པོ་ལ། །ལོག་རྟོག་འཛིན་པའི་བློ་ཡིས་ནི། །ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས། །མ་དཔྱད་རང་བཞིན་བཞག་པས་གོ། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་ཟེར་བའི་གྲུབ་མཐའི་ཐན་སྐད་འདི་བྱུང་འདུག་ལ། ཁོ་བོའི་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་ཟེར་བས་ཚིག་གཅིག་པོ་འདིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གནད་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་གསུངས་པས་མཚོན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མ་བབ་ཀྱང་། དེང་སང་ནི་རྙིང་མའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་དང་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་
24-2-19a
དཔྱད་པ་གཏོང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཁ་ནས་གང་བྱུང་ཞིག་བརྗོད་ཤེས་ན་ཆོས་སུ་བརྩི་བའི་བསྟན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གྱི་མཐའ་ལ་ཐུག་པས་ཀུན་བཟང་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་བརྡའ་སྟོན་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་དབང་བཞི་པའི་རྟོགས་དོན་རིག་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། བླ་མས་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་དང་ལམ་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་འདི་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་ཡིན་མིན་དཔྱད་གཞི་འདི་ཡིན་ལ། འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས། དེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་བཞུགས་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཅིང་། གནས་ལུགས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལས། དུས་གསུམ་དང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་གོ་དགོས་ཀྱི། འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ལ། དེ་ངོ་སྤྲད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ལ་རྟོགས། དེས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིག་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཉུག་མ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་འོད་གསལ་ཡིན་པས། 
24-2-19b
འདི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞལ་དགོས་པས། འདུས་བྱས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་ཚུལ་ཞིག །རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་དང་རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་སོགས་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་པས། རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་ཟེར་བའི་ཐན་སྐད་འདི་བཞད་གད་དུ་བྱར་འོས་ཀྱི་མཉན་འོས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིག་ངོ་འཕྲོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ཚེ། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ།

若无教言窍诀故，无耳传之上师以，自己无确定之义，欲渡他人二俱堕。"又说："无缘如声行者，众多恶道受生史，自己分别不相顺，于自明无二智慧，执持是非诸方面，争论增长之情形，不会为他所覆没，如同狮子自毁腹，自称是我子嗣者，使此秘密教隐没，此又如何发生呢？"等等广泛宣说。"世间颠倒智慧是，光明觉性虽修习，不能成就徒劳尽。"
《智慧秘密灯珠窍诀续》中说："邪宗见即法之魔，无实体上起执著，自生之中寻因缘，无改造无所是中，执著为有以心测，无可行果任运中，道路行走坏无行，因此未改事物上，邪见执著之心识，如何观察皆非是，不观自性安住则了知。"
如所说，与此相符的"大圆满是有为法"这种宗派特殊说法已经出现了。我的上师蒋扬钦哲旺波亲口说过："大圆满是有为法"这一句话与大圆满的基、道、果所有要点完全相违背。这表明诸位圣者心中都不认同此说，然而如今不仅没有人探究宁玛派教法的要点是否相符，只要能随口说出些什么就被视为佛法，教法已沦为仅存外相的边缘，这预示着普贤意之教法将不能长久住世，实在令人悲伤。
所谓大圆满是第四灌顶的证悟义，即明空本智，是上师所指示的对象和确立道之所依，这是考察是否为有为法的依据。此为心之法性自生本智，与法界无二无别，因为法界本自光明，是本来安住于心之法性中的实相，是大无为双运，就此实相而言，三世一切法皆平等无迁变，应理解为无有三世与二法之戏论。有为刹那生灭的分别识不是一切法的实相，以此作为指示，如何能证悟真如？因此，大圆满的明空本智是不变本初光明，必须从实相角度来衡量，有为法的实相是刹那生灭，这种指示真如之方法，大圆满诸续与持明嘎绕多杰等传承上师从未教授过。因此，"大圆满是有为法"这种特殊说法只值得嘲笑而不值得听闻。
如是，已认识觉性本面的瑜伽士们，当安住于法性本初境界时，一切八识分别识皆不离于其境界中，无有所证与能证之分别。


 །ཡིད་ཕྲ་བ་གཉུག་སེམས་ཡིན་ན། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་ཡིན་དགོས་ཏེ། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ན་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་ན། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་གཞི་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་ལ། འཁྲུལ་བ་ལོག་པའི་ཆ་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བཏགས་པའང་མེད་པར་གསུངས་ན། ཡིད་ཕྲ་བ་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན། དེས་ན་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ལ་གྲོལ་བ་མེད་པར་
24-2-20a
འདོད་དགོས་སོ། །ཡེ་ཐོག་དུས་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་ངར་འཛིན་ཅན་དང་གཉིས་འཛིན་ཅན་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་སྒྲིབ་བཅས་འཁོར་བའི་སེམས་ཡིན་གྱི་སྒྲིབ་བྲལ་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ག་ལ་ཡིན། གཉུག་སེམས་གཤིས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ན་གཉུག་སེམས་འཁོར་བས་བསྡུས་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །སོགས་གོང་དུ་དྲང་བའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ། །དེས་ན་གཉུག་སེམས་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་རྐྱང་བེམ་སྟོང་དུ་མ་སོང་བའི་ཆ་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ། སྟོང་པ་ཉིད་རང་གསལ་ཙམ་ལས་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གང་གི་མཚན་མ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མེད་པས། རྡུལ་གྲུབ་བེམ་པོ་དང་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ལས་འདས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཆ་བསྟུན་དུ་མེད་དོ། །རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་དང་མཚན་མའི་གཟུང་འཛིན་ཡེ་ནས་མེད་པས། རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བབ་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཁོར་འདས་འཁྲུལ་གྲོལ་བདག་གཞན་
24-2-20b
ཐོག་མཐའ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡེ་ནས་མེད་དེ། ཀྱེ་རྡོར་གྱི་རྒྱུད་དང་། བིར་ཝ་བའི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ལས། འདི་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། །སོགས་གསུངས་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་སུ་ཡང་མ་གཡོས་ཀྱང་། རྩལ་སྣང་གློ་བུར་ལས་རླུང་དང་འགྲོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་སྣང་བ་ཤར་ཚེ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཡིད་འགྱུས་ནས་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་བྱུང་བ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོར་ཞེན་ནས་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་འཁོར་བ་བྱུང་སྟེ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དུ་འཕྱན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་མ་ནོར་བ་གཉུག་མའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཟད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གནས་པ་ལ། གཉུག་སེམས་དང་། འོད་གསལ་བའི་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་།རང་བྱུང་གཞིར་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་
24-2-21a
ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་སྤང་རུང་དུ་གནས་པའི་སྐབས་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉུག་སེམས་སོགས་སུ་བཏགས་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དུས་འཁོར་ལས་བླུན་པ་མིན་པའི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའང་། སྟོང་རྐྱང་མིན་པའི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན་ཏོ།

若细微意识是本心，则应是基本光明，因为是三世不变法性本初故。若是如此，基本光明之时，"无有佛陀亦无众生。"如经中所说，仅在基础上无有迷乱，从迷乱消除角度也无有所谓的解脱。若有细微意识，为何不是众生，如同无色界和无想众生？因此必须承认有迷乱而无解脱。
基本时期的细微意识是否具有我执和二取？若有，则是有障碍轮回之心，岂是离障光明之心？若本心本性有障碍，则本心应属轮回所摄而非涅槃所摄。若如此，则与前引"心之自性光明者"等教证相违。
因此，本心是法性空性，从自性空而不成为无情空的角度称为光明之心和自生本智。空性自明而已，无有丝毫有为无为之相，超越微尘所成无情物与能取所取的明了意识，唯由见真如之各别自证智所证悟，与八识心不可相比。在明空双运法性中本无分别与相的能取所取，自然安住于无分别平等性中，于此三世轮涅迷悟自他始终等二法之相本不存在，如《喜金刚续》和毗瓦巴的《极无戏论》所说："此中无有始中终"等，此为心之真如。
虽然未曾离开如此法性之境，当幻力显现忽然伴随业风的分别念显现时，二相意识转起，执我为自，由此生起八识聚而称为心，执著实物而不证悟本初真如，产生二相迷乱轮回，随缘起顺行流转。
当见到大乘无误道之本初义，证悟法性，二相迷乱习气灭尽，称为佛陀。因此，法性本初本性实相恒常安住三世不变，称为本心、光明心、菩提心、法界、自生本智、俱生大乐和法性真如等诸多异名。
如是在一切众生心中以法性方式存在，处于障碍可断除的状态时称为如来藏，因为证悟心的法性而成佛故。同样，本心等命名方式也应当了解，《时轮》中所说的"非愚钝空性"也是指非空无之光明本智与空性不离之义。


 །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། འོད་གསལ་སྤང་བའི་སྟོང་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད། སྟོང་ཉིད་སྤང་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དམིགས་སུ་མེད། དེ་གཉིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་ན་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས། མ་རྟོགས་ན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་བཅད་པའི་སྟོང་པ་ཡུལ་དང་། མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོ་ཡུལ་ཙམ་བློ་ལ་འཆར་བ་ནི། གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་ཡུལ་མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཆོས་དངོས་དངོས་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལས་མ་འདས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ན། དངོས་དངོས་མེད་དང་། སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་
24-2-21b
ཆོས་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་གསལ་བ། རིག་སྟོང་། སྣང་སྟོང་སོགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ནི་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཕྱོགས་རེའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་སུ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །སོགས་གོང་དུ་དྲང་བ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཐབས་གྲོལ་གྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལས། རྟོག་གེའི་རིག་པས་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མིན་པས། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཐག་ཆོད་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་རུང་གི འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་རྐྱང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་བྱིས་པ་ཤེད་མ་བྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སོ་སོ་རང་རིག་རྗེས་མཐུན་ཙམ་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་བློ་ལ་དེ་ཙམ་ལས་ཅིའང་འཆར་མ་ནུས་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་གྲུབ་མཐའ་བྱས་པ་འདྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱོགས་འཚོལ་བ་སྤངས་ཏེ། ཟབ་མོ་རྣ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་ཕྱག་རྫོགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྙེགས་པའི་རིག་འཛིན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ལས་མཉན་པར་བྱ་དགོས་
24-2-22a
སོ། །མདོར་ན་རང་སེམས་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་མཚན་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལས་འདས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། རིག་གདངས་ཀྱི་གོམ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྟོང་པ་རྐྱང་པ་དང་། དེ་ཤེས་མཁན་གྱི་བློ་ཞིག་ཐ་དད་དུ་མེད། སེམས་ཉིད་རང་སྟོང་། སྟོང་ཉིད་རང་གསལ། གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་གཏན་མེད་པ། ཡེ་ནས་གཤིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གཉུག་སེམས་ཞེས་བརྡ་བཏགས་ཀྱི། དེ་ལ་ཤེས་བྱེད་སེམས་དང་། ཤེས་བྱ་སྟོང་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པས། ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཡང་། དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་མིན་ནོ།

超越有为无为的边际，即事物的真如中，离弃光明的空性不可得，离弃空性的光明心不可得，若由证悟真如的各别自证智证得这二者，则证悟为不可分，若未证得，则从反面角度，仅在心中显现所破所断的空性为对象，及具相知识为主体的认知范围而已，这不超出二相分别境相的实有非有执著，故非真如。若现证真如本心，则超越实非实、空非空等一切二法行境，为不二法性自证所知，故于此无有空性与光明、明空、显空等二分，仅是后起分别念表述不住于各边的方式而已，真如体性中无二，同样超越主客体等一切二法。
不二菩提心，如前所引"心的自性法界大虚空"等所述，瑜伽士依据方便解脱窍诀而现证，非是逻辑推理所观察之境，故对于确信自心无生者可生起信心，仅以有为心以无为空无为对象而认为是真如，只是未长大的孩童而已，因为连近似各别自证都未生起，心中除此之外什么也不能显现，只能制造分别念宗派而自欺，应当舍弃追随其宗派，应当从深奥耳传教授大手印与大圆满宗见的持明圣师们口中聆听。
总之，自心本来无生，超越一切实相戏论即是空性，但并非觉性光辉消失的单空，与了知者的心并非有别，心性自空，空性自明，明空不二，完全无有能取所取的分别，本来自性如是的法性，称为本心，于此无有能知之心与所知空性的二元本来不成立，故为大无为双运，法性无有因缘和生灭故为无为，然非非实有之无为。


 །གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡི། །རིག་གདངས་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ལ། །འདུས་བྱས་སྐྱེ་འགག་སྐད་ཅིག་མའི། །རྒྱུན་མེད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད། །རྟོག་མེད་སྤྲོས་མཚན་གང་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཡང་། །དེ་ལས་འཕོ་འགྱུར་ཡོད་མིན་པས། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་པའི། །གཉུག་མའི་སེམས་སུ་ཐ་སྙེད་བཏགས། །འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་འགག་གི། །སེམས་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས། །གཉུག་མ་
24-2-22b
ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་ལས་ཀྱང་། །རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་ཡེ་ཤེས་རྟག །ཞེས་གསུངས་གཉུག་སེམས་རྟག་ཅེས་པ། །དུས་ཀུན་རང་གི་ངང་ཚུལ་ལས། །མི་གཡོ་ཕྱིར་ན་རྟག་པར་བཏགས། །དངོས་མཚན་སྤྲོས་པ་ཀུན་སྤངས་ཕྱིར། །རྟག་དང་མི་རྟག་ཚིག་གི་ལམ། །གཉིས་ཆོས་དག་གིས་དབྱེ་བ་ཡིན། །མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་གྱི། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གཞལ་ན། །རྟག་དང་མི་རྟག་རྟོག་ཡུལ་འདས། །དེ་བཞིན་དངོས་དང་དངོས་མེད་དང་། །རྟག་ཆད་ལ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི། །མཚན་མ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ལས། །དཔེ་དང་གཏན་ཚིག་ལ་སོགས་པའི། །གཉིས་སྣང་རྟོག་པས་གཞལ་བྱ་མིན། །དེ་ཕྱིར་བསམ་བརྗོད་བྲལ་བ་དང་། །བློ་འདས་ལ་སོགས་ཐ་སྙད་བཏགས། །འདི་དོན་གང་རྟོགས་དེ་ཉིད་རིག །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་གཉུག་མའི་སེམས་དེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཡོད་ཟེར་རམ་མ་རྟོགས་ཟེར་སྙམ་ན། གཞིར་གནས་གཉུག་སེམས་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་བའམ། རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་རྣམ་རྟོག་གང་གིས་མ་བསླད་པའི་ཆོས་
24-2-23a
ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ག་རང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་གྱི། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ནི་གཞི་ལ་མི་བཞག་སྟེ། གཞི་རྟོགས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ། གཞི་སྣང་ཤར་ནས་གཞི་དེ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་། མ་རྟོགས་པ་ལས་གྲོལ་འཁྲུལ་དུ་འགྱུར་བས། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཞེས་བཏགས་དགོས་པས། རྟོགས་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཞིར་གནས་གཉུག་མའི་སེམས་རྟོགས་དུས། རྟོགས་མཁན་དེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་གཉུག་སེམས་ཡོད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར། ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ལ་མཚན་མར་ཞེན་པའི་ཚེ་ན་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ལས་རྩལ་དུ་གཞི་སྣང་འཁོར་འདས་ཀྱི་བཀོད་པ་བྱུང་ནས་འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་ལ། གཞི་ཙམ་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་རྟོགས་མ་རྟོགས་སྦྱར་དུ་མེད་དོ། །གཞི་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་མ་གྲུབ་སྟེ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀ་དག་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ཡང་། རང་
24-2-23b
བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ངང་ནས་ཅི་ཡང་འཆར་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྩལ་སྣང་ཤར་ནས་གཞི་སྣང་གི་སྟེང་ནས་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ལམ་གཉིས་ཡོད་པས། གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་གསུངས། དེས་ནི་གཞི་སྣང་འཁྲུལ་གཞི་དང་། ཀ་དག་གྲོལ་ས་ཡིན་ཞེས་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་གསུངས། དེས་ན་གཞི་ཀ་དག་གི་སྟེང་ན་རྟོགས་མ་རྟོགས་དབྱེར་མེད་དོ།

本来无生之，觉性光辉大光明，无有为生灭刹那，无相续三世平等，无分别无戏论无相，如是三世一切时，无有迁变转移故，如同虚空本安住，假立名言为本心。有为刹那生灭之，心识乃是客尘故，不应称为本初心。对此经中亦说道："识无常智慧常"。所谓本心恒常者，一切时中自性中，不动故称为常住。远离实相戏论故，常与无常言辞道，二法分别所区分。离一切相戏论之，自性本体若衡量，超越常无常分别。同样实与非实及，常断等一切二法，超越一切相故，证悟心性真如之，具瑜伽者们，唯自己亲证外，非以譬喻与理证，二相分别所度量。因此称为离思言，超越心识等名言。了知此义即觉知。
又有人问：基本心是否了悟空性或未了悟空性？基本心无了悟未了悟的名言，因为其本性是空性光明或明空双运未被任何分别念所染污的法性，即是真如和法界，非了悟未了悟名言的对境。了悟未了悟空性不安立于基础上，基础安住为所证真如，当基相显现时，如实了悟基础与否而成解脱或迷乱，依此假立佛与众生。能证意识了悟基本心时，了悟者称为了悟空性。未如是了悟的众生，虽有法性本心但未了悟，执著法相八识二相之时，称为未了悟。
如是从基中显现力用，生起基相轮涅之显现后，有迷乱与解脱二名言，但仅于基础上不可加上解脱迷乱佛众生了悟未了悟。基本心光明中不成立轮涅二者，因为本无二法之相，明空不二本净光明大一精。虽是如此，因自性光明中一切皆可显现，故称为基础，力用显现后，于基相上有解脱迷乱二道，故说一基二道。龙钦绕降说："基相为迷乱之基础，本净为解脱之处。"因此在本净基础上，了悟未了悟无有差别。


 །སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཇེ་བཟང་ལ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་བློ་ཡིས་བསྒོམ་པ་ལས་འོས་མེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དབང་དོན་ངོ་འཕྲོད་དགོས་པ་གཞིར་བཅས་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་དུ་མ་ཟད་ཐེག་པ་དགུ་པོ་གང་གི་ལམ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཤེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་མིན་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་ཚད་ཡིད་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྟོང་ཉིད་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་བཞིན། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་
24-2-24a
འཇུག་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་བདག་མེད་བསྒོམ་ན་སྟོང་བདག་མེད་ཡིད་ཡིན་མི་དགོས་པ་དེ་བཞིན་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེའམ་ཡིད་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་མེད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་དེ་ཡིད་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཁོ་ཐག་ཆོད་པའི་དུས་ན་ཡིད་དེ་ཉིད་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་ཞིང་། སྐྱེ་མེད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ། ཡིད་གསལ་རིག་གི་ཆ་འགག་མེད་དུ་རང་གསལ་བའི་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱར་གནས་ཀྱི། དེའི་ནང་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཞེས་པའི་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་སུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ལ། ཡིད་རགས་པ་སོགས་ཚོགས་བརྒྱད་གཞན་རྫོགས་ཆེན་མིན་ལུགས་ཅི་འདྲ་ཡིན་བཤད་དགོས་སོ།

 །སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཇེ་བཟང་ལ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་བློ་ཡིས་བསྒོམ་པ་ལས་འོས་མེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དབང་དོན་ངོ་འཕྲོད་དགོས་པ་གཞིར་བཅས་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་དུ་མ་ཟད་ཐེག་པ་དགུ་པོ་གང་གི་ལམ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཤེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་མིན་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་ཚད་ཡིད་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྟོང་ཉིད་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་བཞིན། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་
24-2-24a
འཇུག་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་བདག་མེད་བསྒོམ་ན་སྟོང་བདག་མེད་ཡིད་ཡིན་མི་དགོས་པ་དེ་བཞིན་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེའམ་ཡིད་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་མེད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་དེ་ཡིད་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཁོ་ཐག་ཆོད་པའི་དུས་ན་ཡིད་དེ་ཉིད་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་ཞིང་། སྐྱེ་མེད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ། ཡིད་གསལ་རིག་གི་ཆ་འགག་མེད་དུ་རང་གསལ་བའི་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱར་གནས་ཀྱི། དེའི་ནང་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཞེས་པའི་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་སུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ལ། ཡིད་རགས་པ་སོགས་ཚོགས་བརྒྱད་གཞན་རྫོགས་ཆེན་མིན་ལུགས་ཅི་འདྲ་ཡིན་བཤད་དགོས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
从表达方式来看，凡夫到佛之间必须在断除和证悟方面逐渐提升，而这也只能通过修行者相续中的八识以心识来修习。尤其是意识必须要认识权威的含义作为基础。不仅是大圆满，就连九乘任何道路上的闻思修慧所衡量的一切主要都是依靠意识，因此没有不是用意识修习的。然而，并非所有用意识修习的都必须是意识本身。比如虽然修习空性是用意识修习的，但空性本身不是意识，而是意识的对境。同样，用意识修习大圆满也是修习心性的明空双运，而非八识之一的意识。如同用意识修习空性、无我时，空性和无我不必是意识一样，当证悟心为无生时，或者证悟意识本身无生时，虽然没有丝毫与无生分离的另一个意识，但这无生并不会成为意识或有为法。这样，当确信自心无生之时，意识本身直接见到本来无生，并且虽然没有观察到与无生分离的意识或识的微小部分，但意识明了觉知的部分无碍自明的明空双运体性，称为心的法性。在这法性中，八识都是多种平等、超越言说、由各自证知的，其中怎么可能有所谓的"细意"作为大圆满的有为法认定呢？这是绝不可能的。应该解释细意如何是大圆满，而粗意等其他八识如何不是大圆满。


 །དེར་མ་ཟད་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་གཉུག་མ་དེའི་ངང་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་
24-2-24b
ཐམས་ཅད་ཤར་ཀྱང་དེ་ལས་ཤར། གྲོལ་ཀྱང་དེ་ལ་གྲོལ་བར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་གི་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྩ་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་རྫོགས་ཆེན་དང་གཉུག་སེམས་མིན་པར། ཡིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་རྫོགས་ཆེན་དུ་ངོ་སྤྲད་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཤེས་ནི་རྫོགས་ཆེན་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ལ། བློ་དེས་ཡུལ་སྟོང་པ་དང་གསལ་བ་ཟུང་འཇུག་སོགས་ཚིག་གི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་སྲིད་ན། དེ་སྲིད་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་གྱི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་སུའང་མི་ཕྱིན་ལ། ནམ་ཞིག་རང་སེམས་རིག་སྟོང་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་མེད་པར་ཐད་ཀར་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུའི་འབྲས་བུ་རློན་པ་བཞག་པ་བཞིན་ཐག་ཆོད་ཚེ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་ཅེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་ན། ཡིད་རགས་པའི་སྟེང་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཐག་ཆོད་པ་འདི་ཙམ་དེ་སྔ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པ་ཀུན་གྱིས་མན་ངག་ཏུ་གདམས་ནས། སྐལ་ལྡན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲོད་ཚད་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། གདམས་ངག་ཟབ་མོའི་གནད་འདི་བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་
24-2-25a
པར་ཡོད་བཞིན་དུ་ཕྲ་ཡིད་འདུས་བྱས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྐད་འདི་བསྟན་སེལ་དུ་ཅི་ལ་བཤད། དེ་ལྟར་ཐད་ཀར་ངོ་མ་འཕྲོད་པ་ལ་དེ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་ཞུ་བདེ་དང་སེམས་དབེན་སོགས་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིམ་ལྔའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཟེར་བ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྲ་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཕྲ་ཡིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དང་གནས་ལུགས་ག་ལ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ཐེབས་ནས་དེ་འབའ་ཞིག་ལ་གོམས་པའི་སེམས་དབེན་གྱི་དམིགས་པ་རྩོལ་བཅས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་གི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་དྭངས་བ་ནམ་མཁའ་རྐྱེན་མེད་ལྟ་བུ་འཆར་བ་དེ་སྔ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་མྱོང་བ་ཅི་རིགས་ཐོན་པ་ཚུན་ཆད་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། དེ་ད་ལྟའི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་བསླད་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱོང་བ་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ཡིན་གྱི། ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ཚོགས་དྲུག་རགས་པ་འགག་པའི་རྗེས་སུ་ལྷག་པ་དེས་གོ་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། གསལ་སྟོང་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་
24-2-25b
ལ་གནས་སོང་བ་ཙམ་ལས། དེ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །སྲབ་མོའི་འོད་གསལ་དང་སེམས་དབེན་སྒོམ་པའི་འོད་གསལ་རྣམས་ལ། སྣང་གསུམ་ལུགས་ལྡོག་དང་ལུགས་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འཆར་ཚུལ་དང་། དེ་ངོས་འཛིན་པའི་དཔྱོད་བྱེད་ཕྲ་མོ་མ་འགག་པ་དེ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་བསམ་ནས་ཆོས་ཉིད་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ལ་འདོད་པ་ནི་ཁྲོན་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཏེ། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་འདི་ཙམ་མ་དགོངས་མ་རྟོགས་པར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གདམས་པ་སྟོན་པ་ག་ལ་ཡིན། དེས་ན་རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་གྱི་དགོངས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྟོག་གེའི་རྟོག་བཟོ་འཆིང་བུ་བརྗེ་བ་ནི་དུས་ངན་གྱི་རང་རྟགས་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དེ་འདུས་མ་བྱས་སོ།

不仅如此，从法性明空本性的状态中，虽然轮回涅槃的一切显现都从中显现，解脱也在其中解脱，这是大圆满瑜伽士们可以通过直接体验而证悟的。若是如此，当一切法的根本是心性本性大圆满和本性心，而非将意识的微细刹那部分指认为大圆满并修习，这有什么功德可言？因此，意识是修习大圆满的心，当这心缘取空性和明性双运等词语道路的所缘而修习，存在能取所取二元显现时，它仍然是具有能取所取的识，甚至不会趋向于无二智慧大圆满的方向。一旦直接确认自心明空法性不存在对境与有境的区别，如同将湿润的庵摩罗果放在手掌中一样明确时，这就被称为认识大圆满的觉性。如果通过在粗意识上反复指认和熟悉而达到确信，这正是过去持明传承的所有人都作为口诀教授的，并且一切具缘者都能显现证量，那么在这深奥教授的精要从未间断传承的情况下，为什么还要宣讲细意有为法是大圆满的这种教法术语？
若从无法直接认识而需通过修习智慧火与心离等方便来理解的角度来说，五次第中所说的本性心光明，也是心的法性光明自生智慧，而非八识之一的细意。这种细意是刹那有为法的部分，一个有为法的部分怎么可能是法性和实相？当大圆满的指认已经生效，仅仅专注于此而不需刻意修习心离的所缘境时，深度睡眠时出现的光明清澈如无缘虚空般的体验，对于在大圆满道路上已经获得某种经验的人来说是显而易见的。这就是当下的裸露觉性，没有任何概念性思维的污染，除了体验这个之外没有任何可证悟的，这是法性自生智慧的显现，而不是在粗六识停止后残留的细意有为法去修习它所了解的空性。只是安住在明空无边界中心的法性中，哪里会有分析它的概念呢？根本没有。
在微细光明和修习心离的光明中，逆序和顺序出现的三种显相，以及认知这些的未停止的细微分别念是细意，仅仅基于这种经验就认为法性基础光明是有为法的细意，这就像井底之蛙的故事。难道持明嘎绕多杰等人没有了解和证悟这一点就教授大圆满教法吗？这怎么可能？
因此，应当确切知道，把佛陀和持明者们的珍贵意趣——权威之王，替换成逻辑臆造的羁绊，这明显是恶劣时代的征兆。
自生智慧光明是如虚空的法性，因为它是空性和法界不可分离的法性，所以没有因缘，是无为法。


 །ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་འདི་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་དགོས་པས། འདིའི་རྐྱེན་བཞི་དང་། ཁྱད་པར་དམིགས་རྐྱེན་གང་ཡིན་དཔྱད་དགོས་ལ། འདི་འདྲ་བ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་
24-2-26a
མའི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ན་གཉུག་སེམས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུན་དུ་ཡོད་ན་རྣམ་རྟོག་རགས་པས་བསླད་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་འདུས་བྱས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན། དེས་ཡིད་རགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་སམ་མི་ཤེས། ཤེས་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱང་དེ་ལ་ཅིས་མི་སྐྱེ། མི་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་དཔྱོད་པའི་རགས་པའི་གོ་ཡུལ་དེ་དེ་ལ་གསར་དུ་ཇི་ལྟར་བསླབ་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ། དགྲ་བཅོམ་པ་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་འགགས་སམ་མི་འགགས། འགགས་ན་གཉུག་མ་མ་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འགགས་ན་འདུས་བྱས་གཉུག་མའི་སེམས་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མི་ལྡོག་པས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་མ་ལོག་པ་སོགས་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དོ། །ཡང་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྔར་སྨོས་པ་ལྟར་སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཇེ་བཟང་ལ་འགྲོ་བས། དེ་ཡང་སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་བརྒྱད་པོའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལམ་རིམ་པར་གོམས་པ་ལས་འོས་མེད་པས་དེ་ཡང་གཙོ་བོར་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་བསྒོམ་དགོས་པས། 
24-2-26b
ཡིད་བློ་ནི་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་གྱི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་འགག་ཅན་ཡིན་པས། རེས་སྒོམ། རེས་མི་སྒོམ། སྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་དུས་དང་ཡུན་གྱི་ཚད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་ལས་འཆར་ལུགས་མེད་པས། ལམ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གནས་ལུགས་རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས། བློ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ལུགས་དེའི་ངང་ལས་མ་འདས་ཀྱང་། དེ་ལ་བསམ་ནས་ལམ་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཁས་བླངས་ན། སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་དང་། སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་སོགས་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་སོ། །འོ་ན་ལམ་ཞེས་པ་རིག་པ་དེ་ཡི་ངང་དུ་གནས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་དུས་ཀྱི་རིག་སྟོང་རྗེན་པའམ། ཐབས་ལམ་ལྟར་ན། སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་སུ་གདགས་སྙམ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན། འདུས་བྱས་དངོས་པོ་དང་འདུས་མ་བྱས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀར་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་
24-2-27a
བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཅིང་། དེ་དུས་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་མེད་མོད་ཀྱི། དེའི་ཚེ་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་སམ། ཐབས་ལམ་པའི་ཆོས་སྐད་ལྟར་ན། སྣང་གསུམ་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་མ་ཟད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས། གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་མཉམ་རྗེས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་སྣང་བ་ལས་མི་འདའ་བས་སྣང་ཚུལ་ལ་འདུས་བྱས་སུ་བརྗོད་དོ།

由于细意是有为法，它必须从四缘中生起，因此需要考察它的四缘，尤其是所缘缘是什么。如果这样的心不是从无始以来直到最后都连续不断的，它就不会成为本性心；如果它一直存在，而且是一个未被粗分别念污染的有为心，存在于所有众生的相续中，那么它是否了知粗意识的对境？如果了知，为何贪等烦恼不在其中生起？如果不了知，那么如何通过新学习粗意识所理解的空性境界来修习空性？当阿罗汉入灭尽定时，这细意是否停止？若停止，则非本性，因为受缘而改变。若不停止，那么这有为法的本性心在无余依涅槃时仍有刹那相续，同样在佛位时也有不退的刹那相续，这就有意识本性的蕴不灭等无尽过失。
此外，从表现方式来看，如前所说，从凡夫到佛位之间必须在断证方面逐渐提升，这只能通过修行者相续中的八识之流逐步修习，而这主要需要用意识来修习。由于意识是从境、根、识三缘而生的生灭之法，所以有时修习，有时不修习，即使在修习时也有时间和持续的限制，没有恒常的生起方式，因此任何人都只能承认道是有为法。
因此，虽然大圆满基础——实相觉性是无为法，而且一切心识和诸法都不离这实相的本性，但若基于此而承认道是无为法，那么修行者个人和修行的心等一切法都将成为无为法，这等无尽过失不必赘述。
若问：那么所谓的"道"是指在觉性中安住的等持时的裸露明空，或者按照方便道，是指体验三种显相末尾光明时的觉性，虽然这些本性光明，但在其中没有丝毫可作为对境和有境所缘的事物，如何能称为有为法？
答：从法性角度衡量，既不能执着为有为法实有，也不能执着为无为法非实有，因为法性不住于有为和无为的边际，是由自己证悟的，虽然它在三时中都不变易，但此时八识的能取所取二元显现的习气，或者按照方便道的术语，由于是三种显相转变的习气未尽的人，所以在未从本初法性的暂时垢染中解脱的道位阶段，修行者的相续在等持和后得时都不超出刹那相续的显现，因此从显现方式上称为有为法。


 །སྣང་གསུམ་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཟད་ནས་གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་རྟག་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་མོད། འདི་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔར་ལམ་སྒོམ་པའི་བྲལ་འབྲས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གསར་བྱུང་དང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྲིན་ལས་རིམ་ཅན་དུ་འཇུག་པའི་ཆ་ནས་འདུས་བྱས་ལྟ་བུར་འཇོག་པ་སོགས་ལུང་སྤྱི་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་སོ་སོའི་དགོངས་དོན་ཤན་ཕྱེད་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲྭ་བ་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་ཕལ་མོ་ཆེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་
24-2-27b
མི་རྟག་ལ་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པར་འདོད། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་འབྲས་བུའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དག་གིས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོས་རྟག་ཀྱང་། གདུལ་བྱའི་སྣང་ཚུལ་ལ་རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པར་འདོད་དེ་མདོ་དགོངས་འདུས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་གཤིས་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། བདག་དང་གཞན། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས། འདས་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི་ཆོས་སོགས་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཀུན་མ་འདྲེས་པར་འཆར་བ་འདི་གཉིས་གཅིག་གི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་གཅིག་སྤང་མི་དགོས་པར། ཟབ་མོ་བརྒྱད་དང་རྟོགས་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་མཚུངས་པར་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་ཀྱི་གོ་དོན་ལེགས་པར་ཤར་བ་རྣམས་ལ་ཐེག་ཆེན་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ངེས་ཤེས་བདེ་བླག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་མ་དེང་སང་ལྟ་བའི་སྙིགས་མ་བདོ། །དཔང་གྱུར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞི་དབྱིངས་གཞོལ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་འབྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་བྲལ། །ངན་རྟོག་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་བསྟན་འདི་དཀྲུགས་སོ།

当三种显相转变的习气耗尽，本初法性现前之佛陀时期，法界中永不动摇的金刚般大常智慧身是大无为法而非有为法。然而，从显现方式来看，因为它是先前修道的离果，从这个角度看是新生的；从对所化众生逐渐施展事业的角度来看，可以安立为类似有为法等，如众所周知的一般经典所说，如果能区分各自的意趣，就能断除怀疑之网。
如此，大多数其他人认为佛陀的身和智慧本体是无常而以相续为常；那些认为身和智慧具一切殊胜功德的果位空性本性的人则认为，身和智慧虽然以自性为常，但在所化众生的显现中则以相续为无常，如《摄集经意》中所说。
这样，如果从实相真如的角度来看，三时所摄的任何法在本质上都无生灭，不离平等性，而自他、轮回涅槃、有为无为、过去现在未来等所有法都不混杂地显现，这两者不需要执一边而舍一边，如同所说的八种甚深与证悟方式相同，对于那些善于理解二谛无违的含义的人，对大乘经续的意趣自然生起无疑的定解。
唉！现在见解的浊世已至，多数能作证的人已趣入寂界，缺乏辨别法与非法的智慧，被恶劣的分别念搅动了这殊胜教法。
;


 །
24-2-28a
ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་རོ་བརྒྱ་ལྡན་པའི་ཟས། །ངན་སྐྱུག་མཐོང་དང་མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱི་ངོར། །དུང་ལ་སེར་པོར་སྣང་བཞིན་རང་བློའི་སྐྱོན། །ཆོས་ལ་བགོ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ཅི་ཞིག །སྐད་ཅིག་མི་རྟག་འགྱུར་བཅས་ཕྲ་བའི་ཡིད། །སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་གང་ཡིན་པ། །གསང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ལམ་འབྲས་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ངོ་ཚ་བྲལ་བའི་ཁས་ལེན་འདི་ལ་ལྟོས། །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་མཆོག་བསིལ་བའི་ཆར། །གདུལ་བྱའི་ཁམས་ལ་རྒྱལ་བས་ལེགས་ཕབ་ཀྱང་། །སྐལ་ངན་བ་ཚྭས་རྙོགས་འདིས་མ་རུངས་བྱས། །སྤྲོས་ཀུན་ཀ་ནས་དག་ཕྱིར་ཡོད་མཐའ་སངས། །ལྷུན་གྲུབ་རང་འོད་གསལ་བས་ཆད་མཐའ་སེལ། །གཉིས་སུ་བརྗོད་ཀྱང་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད། །ཟུང་འཇུག་རིག་སྟོང་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །འདི་ནི་ངེས་དོན་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་ཟབ་བཅུད། །མཁས་གྲུབ་རིག་འཛིན་བྱེ་བས་ལེགས་བཀྲལ་ཞིང་། །ལམ་མཆོག་འདི་ལས་གྲོལ་གཞིར་བྱང་ཆུབ་པའི། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་དཔང་། །དེ་སླད་རྒྱལ་ཀུན་ཡབ་གཅིག་འཇམ་པའི་དབྱངས། །བདག་སོགས་འགྲོ་ངོར་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་
24-2-28b
ཚུལ། །གངས་ཁྲོད་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་གཅིག་པུ་པ། །མི་ཕམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་ལུང་བཅུད། །བདག་བློ་མོས་པའི་དབང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ། །བསྡུས་འདི་རང་ཚིག་རྙོག་མས་བསླད་མིན་ཡང་། །སྦྱང་དང་གོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཕྲ་ཕྱིར། །གོང་འོག་འཁྲུགས་སོགས་ནོངས་པར་གྱུར་ན་བཤགས། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་དགེ་དྲི་མ་མེད། །སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ཆེས་དཀར་བས། །ལྔ་བདོའི་རྒུད་པའི་ཚད་གདུང་ཀུན་ཞི་ཞིང་། །ཐུབ་བསྟན་ཀུ་མུཏ་ཚལ་རབ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །གཞུངས་བཟང་འདི་ཡང་ས་ཆེན་གནས་ཀྱི་བར། །སྨག་ལ་ཉི་ཟླའི་སྒྲོན་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །རབ་གསལ་ངེས་གསང་ཆོས་མཆོག་སེང་གེའི་སྒྲས། །ས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དགའ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཅེས་རྗེ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྩལ་བའི་གཉུག་སེམས་ཀྱི་སྟོད་ཆ་ལ། རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་ཟིན་ཐོར་བུ་རྣམས་ནས་ཅུང་ཟད་ཁ་བཀང་སྟེ་རང་བློས་གང་དཔོགས་སུ། སྔགས་བཙུན་རྨོངས་པ་རྡོ་རྗེ་དབང་མཆོག་དགྱེས་པ་རྩལ་གྱིས་རང་གནས་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་དབེན་སྤྱིལ་དུ་མཚམས་ཀྱི་ཐུན་གསེང་འགའ་ཞིག་ལ་བྲིས་
24-2-29a
པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ངེས་གསང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། ༈ །།ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་གསང་སྙིང་པོའི་བཅུད། །སྤར་དུ་སྒྲུབ་དགེས་རང་བཞིན་མཁའ་མཉམ་འགྲོ། །སྐྱེ་ཀུན་བླ་མ་མཆོག་གིས་རྗེས་བཟུང་ནས། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག །བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་གཉེན་སྤྲུལ་སྐུ་མཆེད་ནས་སྤར་དུ་སྒྲུབ་པ་དགེ། །།

饿鬼面前百味佳肴，见到的却是秽吐，如同胆疾病患者，把白螺看成黄色般，这是自心过失。将法分配给它的态度是什么？刹那无常变化的细微意识，乃是苦谛的事例，却说是密乘至尊之王的道果，请看这无惭的妄言。深奥寂静离戏光明无为，如甘露般殊胜法之清凉雨，虽为诸佛善降于所化众生界，但恶缘者如盐水搅浊使之失坏。因为离一切戏论本来清净故远离有边，本然自性光明故遣除断边，虽说为二，实乃不二平等性，双运明空本性金刚心。此乃了义经续深意精要，由亿万智者成就持明所善解，从此殊胜道而解脱成佛的诸佛菩萨圣众为证。因此，一切佛陀之父文殊师利，为我等众生示现善知识相，雪域论师狮子独尊，不败一切遍智之教言精要。虽由我心信解力而汇集一处，此非被自语混浊所染，但因修习熟练功德微细故，若有上下混乱等过失则忏悔。从此所生极善无垢，如同秋月极其洁白，愿平息五浊衰败之热恼，令佛陀教法睡莲园极为茂盛。愿此善论直至大地存在之间，如同黑暗中日月明灯，以极明了义密乘法之狮子吼，遍三界世间喜悦吉祥。
这是由至尊上师遍知遍视大尊者弥勒欢喜金刚亲自赐予的本性心上篇，其中由尊者本人已经说过的零散教言略加补充，以自己的理解，由密咒僧人愚者多杰旺秋吉巴扎在自己的修行处"教法二种兴盛洲"隐居处闭关休息时写下，愿此成为确定密乘教法胜幢长久坚固的因缘。
遍知上师语密精要髓，以印刷成就善如虚空等诸众生，愿皆为上师所摄受，二利任运成就法王位。教法明灯近亲转世兄弟印刷成就善。
;


བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་གཉེན་སྤྲུལ་སྐུ་མཆེད་ནས་སྤར་དུ་སྒྲུབ་པ་དགེ། །།



教法明灯近亲转世兄弟印刷成就善。
Computer: I'll translate the Tibetan text into simplified Chinese as requested:
教法明灯近亲转世兄弟印刷成就善。


